Αντίσταση Γ΄ ΕΛΜΕ Αθήνας: Ο νέος πουριτανισμός και η εφαρμογή του εσωτερικού κανονισμού λειτουργίας σχολικών μονάδων

Εν μέσω πανδημίας και καραντίνας, με τους μαθητές και τις μαθήτριες κλεισμένους για μήνες στα σπίτια τους, με ψυχολογικές επιπτώσεις που είναι αδύνατον να εκτιμηθούν, με την τηλεκπαίδευση να έχει φτάσει εκπαιδευτικούς και μαθητ(ρι)ες στα όρια των αντοχών τους, το υπουργείο παιδείας κρίνει σκόπιμο και χρήσιμο να ζητήσει από κάθε σχολική μονάδα να έχει εγκεκριμένο εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας (ΦΕΚ 491/09.02.2021/Τεύχος B’)

Πίσω από μια επίφαση προοδευτισμού και δημοκρατικότητας, μιλώντας για σεβασμό στην διαφορετικότητα και συμπερίληψη καθώς και για συνεργασία όλης της σχολικής κοινότητας, ο εσωτερικός κανονισμός, όπως παρουσιάζεται στα υποδείγματα του ΙΕΠ κρύβει αυξημένα καθήκοντα και ευθύνες για τους εκπαιδευτικούς, μεγαλύτερη παρέμβαση των δήμων στα εσωτερικά των σχολείων και μια σειρά από απαγορεύσεις που αφορούν ζητήματα εμφάνισης και συμπεριφοράς των μαθητών, απαγορεύσεις οι οποίες ενεργοποιούν τα συντηρητικά αντανακλαστικά και αναδύουν πουριτανισμό και σεξισμό περασμένων δεκαετιών.

Δεν είναι τυχαίο ότι αυτό συμβαίνει ακριβώς μετά το ξέσπασμα του “ελληνικού metoo” και το κύμα καταγγελιών για παραβιαστικές συμπεριφορές με την αφύπνιση που αυτό έχει προκαλέσει σε όλη την κοινωνία και ειδικά στην μαθητική κοινότητα. Τα νέα παιδιά φαίνεται να είναι αποφασισμένα να ξεριζώσουν τις δηλητηριώδεις αντιλήψεις της πατριαρχίας και να αναζητήσουν την ταυτότητά τους με όρους ελευθερίας. Ο σεβασμός τους στους θεσμούς έχει εύλογα κλονιστεί από μια παρατεταμένη κρίση κοινωνική και οικονομική που έχει υπονομεύσει το μέλλον τους και από την παντελή έλλειψη κοινωνικής δικαιοσύνης και θα ήταν ανόητο να πιστεύει κανείς ότι θα ξανακερδηθεί μέσα από υποδείξεις και απαγορεύσεις.

Αυτό που υπονομεύει τα θεμέλια και το κύρος του σχολείου είναι η υποχρηματοδότηση, οι ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό και υποδομές, τα παρωχημένα αναλυτικά προγράμματα, η βεβαιότητα ότι κανείς δεν νοιάζεται πραγματικά και η σπέκουλα των ΜΜΕ ενάντια στους εκπαιδευτικούς. Δεν είναι τα τιραντάκια και τα σορτσάκια των κοριτσιών, τα χρωματιστά μαλλιά, τα σκουλαρίκια και τα τατουάζ. Δεν έχουμε τίποτα να φοβηθούμε αν αφήσουμε τα παιδιά να εκφράζουν ελεύθερα την ταυτότητα και την προσωπικότητά τους. Αντίθετα, ο μόνος δρόμος για να χτίσουμε ένα σχολείο στο οποίο η συμπερίληψη και η δημοκρατικότητα δεν είναι κούφια λόγια είναι να ακούσουμε πραγματικά τα παιδιά, να διαβάσουμε τα σημάδια ακόμα και στην εμφάνισή τους, να αφουγκραστούμε τις αγωνίες τους.

Πρόσφατα (4/6/21) στην Ξάνθη οι μαθητές και οι μαθήτριες ενός γυμνασίου έκαναν αποχή διαμαρτυρόμενες για την απαθή στάση του σχολείου και την ενοχοποίηση του θύματος σε περιστατικό σεξουαλικής επίθεσης. Σε γυμνάσιο της περιοχής μας (19/5/21) έκαναν αποχή διαμαρτυρόμενες γιατί όταν η εμφάνισή τους κρίνεται απρεπής τις στέλνουν στο σπίτι να αλλάξουν. Σε γυμνάσιο της Θεσσαλονίκης οι γονείς κατήγγειλαν και δημοσιοποίησαν ότι η διεύθυνση απαγόρευσε τις φούστες και τα σορτς. Αντίστοιχα φαινόμενα πουριτανισμού αναφέρονται από τα ΜΜΕ σε όλον τον κόσμο, αλλά και αντίστοιχες αντιδράσεις όπως το hashtag #Iammorethandistruction.

Το απόρρητο μήνυμα που περνάει μέσα από το αυστηρό dresscode και τις αναφορές στην ευπρεπή εμφάνιση είναι βαθιά σεξιστικό. Υπονοείται ότι το ντύσιμο των κοριτσιών προκαλεί και αναστατώνει τα αγόρια, τα οποία, ως αγόρια που είναι, δεν μπορούν να κάνουν αλλιώς. Αντικειμενοποιεί το σώμα των κοριτσιών και τα κάνει να ντρέπονται. Είναι προσβλητικό τόσο για τα κορίτσια όσο και για τα αγόρια και καλλιεργεί την κουλτούρα του βιασμού και της ενοχοποίησης των θυμάτων.

Το πρόβλημα με την “ευπρέπεια” όμως, ξεπερνάει τους εσωτερικούς κανονισμούς, οι οποίοι ούτως ή άλλως συνδέονται με την αξιολόγηση και στοχεύουν στην πειθάρχηση όλων μας· αλλά εντυπωσιάζει η προθυμία ορισμένων διοικήσεων να τον εφαρμόσουν ερμηνεύοντας την ευπρέπεια με όρους περασμένων δεκαετιών και επιβάλλοντας ποινές.

Ακόμα, όμως, και όταν δεν καταρτίζουν νέους κανονισμούς, ενεργοποιούν τους παλιούς που πιθανά έχουν συνταχθεί χωρίς την συμμετοχή γονέων και μαθητών και υπερθεματίζουν σε αυταρχισμό, σεξισμό και πουριτανισμό. Φαίνεται πως τα σχολεία μπαίνουν σε διαδικασίες ανταγωνισμού και προσπαθούν να διακριθούν μέσω της αυστηρότητας και να δημιουργήσουν όνομα και αντίστοιχη πελατεία, εν όψει της αξιολόγησης, των vouchers, των προτύπων, της ελεύθερης επιλογής σχολείου, όλης της νεοφιλελεύθερης δυστοπίας που είναι προ των πυλών.

Οι αντιδράσεις και οι κινητοποιήσεις των μαθητών και των μαθητριών, μάς φέρνουν προ των ευθυνών μας. Δεν μπορούμε να ανεχτούμε συνδικαλιστικές πρακτικές που όχι μόνο δεν τραβάνε μπροστά σ’ αυτή τη μάχη αλλά συντάσσονται με την αντίδραση. Η αριστερά, τα σωματεία, και όλες οι προοδευτικές δυνάμεις μαζί με τους μαθητές και τις μαθήτριες διεκδικούμε ένα ελεύθερο συμπεριληπτικό σχολείο χωρίς διακρίσεις και σεξιστικές αντιλήψεις, ένα σχολείο που κερδίζει και εμπνέει το σεβασμό δείχνοντας πρώτα αυτό σεβασμό στην προσωπικότητα των μαθητών και των μαθητριών, ένα σχολείο που νοιάζεται και ακούει τις αγωνίες τους και την κοινωνία.


Πηγή: proavlio.gr