Ετήσια Έκθεση ΙΝΕ ΓΣΕΕ 2007 : Η ελληνική οικονομία και η απασχόληση

Εισαγωγή/ Περίληψη

Κατά την διετία 2005-2006 η ελληνική οικονομία διατηρεί τους ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ σε υψηλά επίπεδα, πλην όμως, η συνέχιση της οικονομικής μεγέθυνσης βασίζεται κυρίως στην ιδιωτική κατανάλωση και στην ανάπτυξη του οικοδομικού τομέα χάρη στην σημαντική επέκταση του δανεισμού των νοικοκυριών. Πράγματι, το χρέος επιχειρήσεων και νοικοκυριών στην Ελλάδα στο τέλος Απριλίου 2007, προσέγγισε τα 185, 046 δις. ευρώ και σε σύγκριση με το αντίστοιχο τετράμηνο του 2006 αυξήθηκε κατά 19,2%. Ειδικότερα, τα χρέη των νοικοκυριών σε στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια, στο τέλος του πρώτου τετραμήνου του 2007 ανήλθαν σε 91,4 δις. ευρώ (44% του ΑΕΠ) σημειώνοντας αύξηση κατά 24,7% σε σύγκριση με την ίδια περυσινή περίοδο (Τ.τ. Ε., 2007). Επιπλέον, από τα δύο εκατομμύρια νοικοκυριά που έχουν δανειοδοτηθεί, τα 170.000 νοικοκυριά αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τις υποχρεώσεις τους, καθυστερώντας τις πληρωμές στις τράπεζες πάνω από τρεις μήνες και 80.000 νοικοκυριά αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τις υποχρεώσεις τους (5,3% των δανείων, ενώ στην Ε.Ε-25 κρατών-μελών το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 2,2% των δανείων). Επίσης την περίοδο Μάϊος 2006-Μάϊος 2007 τέσσερα στα δέκα ευρώ που δανείστηκαν τα νοικοκυριά από τις τράπεζες, χρησιμοποιήθηκαν για την αναχρηματοδότηση παλαιότερων οφειλών δανείων (Τ.τ.Ε, 2007). Η εξέλιξη αυτή του εξορθολογισμού της δανειοληπτικής συμπεριφοράς των νοικοκυριών αποτελεί ένδειξη ωρίμανσης της αγοράς δανείων των νοικοκυριών τα οποία αναμένεται ότι θα ακολουθήσουν πτωτική τάση.

Παράλληλα, σημαντική εξέλιξη στο πεδίο του δανεισμού των νοικοκυριών στην χώρα μας, αποτελεί το γεγονός ότι σήμερα στην Ελλάδα το 50% των εργαζομένων ηλικίας 31-47 ετών έχει δανειοδοτηθεί με προοπτική εξόφλησης των δανείων στα 65 έτη της ηλικίας τους, δηλ. γύρω από το έτος συνταξιοδότησής τους. Έτσι, λοιπόν σε μία προσέγγιση του κύκλου ζωής του νέου εργαζόμενου, περιορίζεται σημαντικά η περίοδος κάποιας αποταμίευσης του εισοδήματός του, την οποία, κατά κανόνα, χρησιμοποιεί για να χρηματοδοτεί την συνταξιοδοτική του ζωή. Με αυτή την εξέλιξη ο νέος εργαζόμενος που έχει δανειοδοτηθεί με τους προαναφερόμενους όρους αποπληρωμής του δανείου, θα εισέρχεται από την περίοδο του δανεισμού στην περίοδο
της σύνταξης, την οποία, εκ των πραγμάτων, θα αδυνατεί να χρηματοδοτήσει με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ποιότητα του βιοτικού του επιπέδου. Η αυξημένη χρέωση εκθέτει τα νοικοκυριά στον κίνδυνο όχι μόνο του πληθωρισμού και των επιτοκίων αλλά και σε άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως είναι οι αβεβαιότητες που αφορούν την απασχόλησή των μελών τους καθώς και το μελλοντικό τους εισόδημα.

Έτσι, η αύξηση της εγχώριας ζήτησης στην οποία βασίστηκε η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας κατά την περίοδο 1996-2007, πιθανότατα να επιβραδυνθεί κατά τα επόμενα έτη, καθώς ο ρυθμός αύξησης της πιστωτικής επέκτασης προς τα νοικοκυριά σταδιακά θα μειώνεται με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την προοπτική της ιδιωτικής κατανάλωσης και των επενδύσεων παγίου κεφαλαίου. Στο πλαίσιο αυτό, η κεντρική επιδίωξη της Έκθεσης για την Ελληνική Οικονομία και την απασχόληση του έτους 2007, συνίσταται στη διερεύνηση και επισήμανση των εξελίξεων και των πτυχών που συγκροτούν, σε μεγάλο βαθμό, τον κοινωνικό-οικονομικό σχηματισμό στην Ελλάδα καθώς και στην ανάδειξη της επιτακτικής ανάγκης λύπανσης των μεσο-μακροπρόθεσμων δυνατοτήτων της ελληνικής οικονομίας με την βελτίωση της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας, την πραγματοποίηση διαρθρωτικών αλλαγών μεταμόρφωσης του παραγωγικού συστήματος σε εθνικό, περιφερειακό και κλαδικό επίπεδο και την απομάκρυνση της αναπτυξιακής στρατηγικής από τις πολιτικές των ευελιξιών και της μείωσης του κόστους εργασίας.

Ολόκληρη η έκθεση εδώ