ΣτΕ: Δημοτικά Λιμενικά Ταμεία. Αρμοδιότητα επί «ορφανών» λιμενικών υποδομών

Λιμενική υποδομή ή λιμενική εγκατάσταση, δηλαδή χώρος που δεν αποτελεί ζώνη λιμένα ή χώρος μη εξομοιωθείς με Ζώνη Λιμένα, είναι, κατ’ αρχήν, “ορφανή” από φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης, διότι, προ του καθορισμού Ζώνης Λιμένα ή προ του καθορισμού χώρου ως εξομοιούμενου προς Ζώνη Λιμένα, δεν μπορεί ο φορέας διοίκησης και εκμετάλλευσης, στην περιοχή δικαιοδοσίας του οποίου εμπίπτει η εν λόγω υποδομή ή εγκατάσταση, να ασκήσει τις αρμοδιότητές του (διοίκησης και εκμετάλλευσης) επί του χώρου αυτού. Και τούτο διότι τα δημοτικά λιμενικά ταμεία ασκούν την αρμοδιότητά τους μόνον επί λιμένων ή επί χώρων εξομοιούμενων προς ζώνες λιμένος εντός της περιοχής δικαιοδοσίας και όχι επί των «ορφανών» λιμενικών υποδομών, των ευρισκομένων εντός των διοικητικών ορίων του οικείου Δήμου. Ακόμη, η διοίκηση και η εκμετάλλευση λιμενικών εγκαταστάσεων ή υποδομών δεν αποτελούν τοπική (αυτοδιοικητική) υπόθεση, κατά το άρθρο 102 παρ. 1 εδ. α΄ και 102 παρ. 4 του Συντάγματος. Κρίση ότι για την έκδοση της προσβαλλόμενης δεν απαιτείτο διαπίστωση της νομιμότητας της επίδικης λιμενικής υποδομής ούτε προηγούμενος σχετικός χωροταξικός σχεδιασμός ούτε και η τήρηση διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδοτήσεως. Τέλος, δεν απαιτείται, προκειμένου να υπαχθεί στην αρμοδιότητα ΔΛΤ λιμενική υποδομή, η οποία βρίσκεται εκτός των διοικητικών ορίων του οικείου προς το ΔΛΤ ΟΤΑ, να έχει προηγηθεί η σύσταση του εν λόγω ΔΛΤ ως διαδημοτικού. Απορρίπτει.


Αριθμός 400/2021
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ Ε΄

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 13 Μαρτίου 2019, με την εξής σύνθεση: Αθ. Ράντος, Αντιπρόεδρος, Πρόεδρος του Ε΄ Τμήματος, Μ.-Ε. Κωνσταντινίδου, Μ. Γκορτζολίδου, Σύμβουλοι, Ζ. Θεοδωρικάκου, Θ. Κανελλοπούλου, Πάρεδροι. Γραμματέας η Μ. Βλασερού.

Για να δικάσει την από 26 Μαρτίου 2014 αίτηση:

του Δήμου ΧΧΧ, ο οποίος παρέστη με τη δικηγόρο ΧΧΧ (Α.Μ. ΧΧΧ Δ.Σ. ΧΧΧ), που τη διόρισε με απόφαση της Οικονομικής του Επιτροπής,

κατά των Υπουργών: 1. Εσωτερικών, ο οποίος παρέστη με τον Αναστάσιο Κολούτσο, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, ο οποίος κατέθεσε δήλωση, σύμφωνα με το άρθρο 26 του ν. 4509/2017, περί μη εμφανίσεώς του και 2. Ναυτιλίας και Αιγαίου και ήδη Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ο οποίος παρέστη με τον Νικόλαο Μουκαζή, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, ο οποίος κατέθεσε δήλωση, σύμφωνα με το άρθρο 26 του ν. 4509/2017, περί μη εμφανίσεώς του,

και κατά του παρεμβαίνοντος Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου ΧΧΧ, που εδρεύει στην ΧΧΧ, το οποίο παρέστη με τον δικηγόρο ΧΧΧ (Α.Μ. ΧΧΧ), που τον διόρισε με απόφαση του Διοικητικού του Συμβουλίου και ο οποίος κατέθεσε δήλωση, σύμφωνα με το άρθρο 26 του ν. 4509/2017, περί μη εμφανίσεώς του.

Με την αίτηση αυτή ο αιτών Δήμος επιδιώκει να ακυρωθεί η υπ’ αριθμ. ΧΧΧ/13.1.2014 απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Ναυτιλίας και Αιγαίου και κάθε άλλη σχετική πράξη ή παράλειψη της Διοικήσεως.

Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως της εισηγήτριας, Συμβούλου Μ. Γκορτζολίδου.

Κατόπιν το δικαστήριο άκουσε την πληρεξούσια του αιτούντος Δήμου, η οποία ανέπτυξε και προφορικά τους προβαλλόμενους λόγους ακυρώσεως και ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση.

Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη σε αίθουσα του δικαστηρίου και 

Αφού μελέτησε τα σχετικά έγγραφα

Σκέφθηκε κατά τον Νόμο

1.Επειδή, για την άσκηση της υπό κρίση αιτήσεως δεν απαιτείται η καταβολή παραβόλου.

2.Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση, όπως αυτή συμπληρώνεται με το από 28.12.2015 δικόγραφο προσθέτων λόγων, ζητείται η ακύρωση της υπ’ αριθμ. ΧΧΧ/13.1.2014 απόφασης του Υπουργού Εσωτερικών και του Υπουργού Ναυτιλίας και Αιγαίου με θέμα “Υπαγωγή της λιμενικής υποδομής (προβλήτας) στη θέση ΧΧΧ του Νομού ΧΧΧ στην αρμοδιότητα του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου ΧΧΧ” (Β´ ΧΧΧ/27.1.2014).

3.Επειδή, η υπό κρίση αίτηση, στρεφόμενη κατά ατομικής πράξης υπαγωγής λιμενικής εγκατάστασης εντός αιγιαλού σε Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο, αρμοδίως εισάγεται ενώπιον του Ε΄ Τμήματος κατά το άρθρο 5 παρ. 1 στ. δ΄ του π.δ. 361/2001 (Α΄ 244).

4.Επειδή, η υπό κρίση αίτηση ασκείται με έννομο συμφέρον από τον αιτούντα Δήμο, καθώς η προσβαλλόμενη πράξη αφορά σε έκταση υπαγόμενη εντός των διοικητικών του ορίων. Δοθέντος δε ότι δεν προκύπτει η γνώση της εκ μέρους του αιτούντος σε χρόνο απώτερο των 60 ημερών από την ημερομηνία έκδοσής της, η υπό κρίση αίτηση έχει ασκηθεί εμπροθέσμως.

5.Επειδή, το ΝΠΔΔ “Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο ΧΧΧ” με πρόδηλο έννομο συμφέρον και εν γένει παραδεκτώς ασκεί την από 23.11.2015 παρέμβαση.

6.Επειδή, το άρθρο 28 του ν. 2738/1999 (Α´ 180) ορίζει, μεταξύ άλλων, ότι “1. Με προεδρικά διατάγματα … μπορούν να μεταφέρονται σε δήμους ή νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις, αρμοδιότητες υφιστάμενων κατά τη δημοσίευση του παρόντος Λιμενικών Ταμείων. Με όμοια προεδρικά διατάγματα μπορούν να καταργούνται υφιστάμενα Λιμενικά Ταμεία. 2. Οι μεταφερόμενες αρμοδιότητες ασκούνται από δημοτικά ή νομαρχιακά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου ή ειδικές δημοτικές ή νομαρχιακές υπηρεσίες της παραγράφου 6 που συνιστώνται με τα ανωτέρω προεδρικά διατάγματα στους αντίστοιχους δήμους ή νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις αποκλειστικά γι’ αυτόν το σκοπό. … Στην περίπτωση κατά την οποία το συνιστώμενο δημοτικό νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου εκτείνεται σε γεωγραφική περιοχή, η οποία περιλαμβάνει και λιμάνια που βρίσκονται εκτός των διοικητικών ορίων του Ο.Τ.Α. που καθορίζεται ως έδρα του, τότε αποκτά διαδημοτικό χαρακτήρα [όπως το τελευταίο εδάφιο προστέθηκε με την παρ. 12 του άρθρου 11 του ν. 2839/2000 – Α´ 196]. … 4. [όπως η παρ. αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 11 παρ. 13 του ν. 2839/2000] Αν η γεωγραφική περιοχή ευθύνης του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου εκτείνεται και σε λιμάνια που βρίσκονται εκτός των διοικητικών ορίων του δήμου της έδρας του Ταμείου, μετέχει στο διοικητικό συμβούλιο του συνιστώμενου Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου και ένας εκπρόσωπος από κάθε δήμο ή κοινότητα στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται το αντίστοιχο λιμάνι. Το σύνολο των εκπροσώπων αυτών αποτελεί πάντοτε τη μειοψηφία των μελών του Συμβουλίου, περιοριζόμενου προς τούτο του αριθμού τους με την υποχρεωτική συμμετοχή κατά πρώτον των δήμων άλλων νησιών και κατά δεύτερον με αφαίρεση εκπροσώπων των πληθυσμιακά μικρότερων Ο.Τ.Α. του νησιού στο οποίο βρίσκεται η έδρα του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου. … 11. Οι αρμοδιότητες των Υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Εμπορικής Ναυτιλίας που αφορούν: … β. στην εθνική πολιτική για τα λιμενικά έργα δεν θίγονται από τις διατάξεις του παρόντος”.

7.Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 1 του ν. 2971/2001 (Α’ 285) “λιμένας” είναι ζώνη ξηράς και θάλασσας μαζί με έργα και εξοπλισμό, που επιτρέπουν κυρίως την υποδοχή κάθε είδους πλωτών μέσων και σκαφών αναψυχής, τη φορτοεκφόρτωση, αποθήκευση, παραλαβή και προώθηση των φορτίων τους, την εξυπηρέτηση επιβατών και οχημάτων και την ανάπτυξη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τις θαλάσσιες μεταφορές (παρ. 7), “λιμενικά έργα” είναι εκείνα που εκτελούνται ολικώς ή μερικώς στον αιγιαλό, την όχθη, την παραλία ή την παρόχθια ζώνη μέσα στη θάλασσα, στον πυθμένα της θάλασσας και στο υπέδαφος του βυθού, καθώς και εκείνα που επιφέρουν διαμόρφωση ή αλλοίωση των χώρων αυτών ή που προβλέπονται από τις διατάξεις περί Λιμενικών Ταμείων (παρ. 8), ενώ “φορέας διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα” είναι κάθε δημόσιος φορέας ή φορέας της Αυτοδιοίκησης ή ιδιωτικός ή μικτός φορέας που έχει κατά νόμο την ευθύνη της διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα (παρ. 9). Στο άρθρο 18 του ίδιου νόμου ορίζονται τα εξής: “1. Σε κάθε παράκτια περιοχή, όπου κατά τις κείμενες διατάξεις συντρέχει λόγος δημιουργίας ή επέκτασης λιμένα, καθορίζεται έκταση ξηράς και θάλασσας, συνεχής ή διακεκομμένη, στην οποία ο αρμόδιος φορέας διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα μπορεί να εκτελέσει, σύμφωνα με τις διατάξεις περί εκτελέσεως δημοσίων έργων, τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας περί λιμενικών ταμείων και στα πλαίσια ανάπτυξης του λιμενικού δυναμικού της χώρας, έργα που απαιτούνται για την εξυπηρέτηση της εμπορικής, επιβατικής, ναυτιλιακής, τουριστικής και αλιευτικής κίνησης και γενικότερα της εύρυθμης λειτουργίας του λιμένα. Η έκταση αυτή καλείται ζώνη λιμένα και διακρίνεται σε χερσαία και θαλάσσια. 2. …”. Στο άρθρο 21 του αυτού νόμου, όπως το πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου αυτού αντικαταστάθηκε με το άρθρο 33 του ν. 3153/2003 (Α΄ 153) ορίζεται ότι: “1. Με απόφαση του φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα, η οποία εκδίδεται ύστερα από σύμφωνη γνώμη των Υπουργείων Εμπορικής Ναυτιλίας, Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, Πολιτισμού, του Γ.Ε.Ν. και της Γενικής Διεύθυνσης Αλιείας του Υπουργείου Γεωργίας, καθορίζεται το όριο της χερσαίας και θαλάσσια ζώνης λιμένα. … 2. Η απόφαση του φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα εγκρίνεται από τον Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως μαζί με το διάγραμμα. 3. …”. Κατά την παράγραφο 1 δε του άρθρου 22 του αυτού νόμου, “Οι χώροι και όλα εν γένει τα κτήματα που περιλαμβάνονται στη ζώνη λιμένα είναι κοινόχρηστα δημόσια κτήματα και ανήκουν στο Δημόσιο κατά κυριότητα, η χρήση όμως και η εκμετάλλευσή τους ανήκει στον οικείο φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα …”, στο άρθρο 24 του νόμου αυτού ρυθμίζονται τα σχετικά με την παραχώρηση χώρων της ζώνης λιμένος. Τέλος, κατά το άρθρο 28, ο καθορισμός των χώρων που εξομοιώνονται με ζώνη λιμένα της παραγράφου 4 του άρθρου 2 του ν. 2575/1998, σύμφωνα με το οποίο η χρήση και εκμετάλλευση των χώρων της «ζώνης λιμένος» ανήκει στο Λιμενικό Ταμείο, γίνεται με απόφαση του οικείου φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα κατόπιν σύμφωνης γνώμης του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας και του Υπουργείου Οικονομικών. …” Κατ’ επίκληση, μεταξύ άλλων, του άρθρου 28 του ν. 2971/2001, εξεδόθη η υπ’ αριθμ.1028241π.ε./2729π.ε./Β0010/13.4.2005 ΚΥΑ “Καθορισμός χώρων που εξομοιώνονται με Ζώνη Λιμένα” (Β´ 547/2005), με την οποία ορίστηκαν τα εξής: “Άρθρο 1 Ο καθορισμός χώρων εξομοιούμενων με ζώνη λιμένα, γίνεται με απόφαση του οικείου Φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα …”.

8.Επειδή, με το Κεφάλαιο Ι του ν. 4150/2013 “Ανασυγκρότηση του Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου και άλλες διατάξεις” (Α΄ 102) ρυθμίζονται ζητήματα που στοχεύουν στην ανάπτυξη του Εθνικού Λιμενικού Συστήματος. Με το άρθρο 38 του νόμου προβλέπονται τα εξής: “1. Το Υπουργείο Ναυτιλίας και Αιγαίου έχει την ευθύνη του συνολικού σχεδιασμού και της χάραξης της Εθνικής Λιμενικής Πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό εκπονεί και επικαιροποιεί τη Στρατηγική Ανάπτυξης του Εθνικού Λιμενικού Συστήματος. 2. … 3. Στο πλαίσιο της Εθνικής Λιμενικής Πολιτικής ρυθμίζεται η διακυβέρνηση και η διοικητική οργάνωση του Εθνικού Λιμενικού Συστήματος ως ακολούθως: α)… β)… γ)… δ) Με απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Ναυτιλίας και Αιγαίου, μετά από γνώμη των οικείων Δημοτικών Συμβουλίων, δύναται να υπαχθούν στην αρμοδιότητα των Δημοτικών Λιμενικών Ταμείων, λιμάνια ή λιμενικές υποδομές και εγκαταστάσεις, οι οποίες δεν υπάγονται στην αρμοδιότητα άλλου φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα”.

9.Επειδή, με την περ. δ της παρ. 3 του ανωτέρω άρθρου 38 ρυθμίζεται η οργάνωση των λεγόμενων “ορφανών” λιμένων και λιμενικών εγκαταστάσεων, εκείνων δηλαδή των λιμενικών υποδομών, που, αν και δεν υπάγονται στην αρμοδιότητα συγκεκριμένου φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης και εκτελούνται σε αυτές μικρής κλίμακας δραστηριότητες, η λειτουργία τους είναι ζωτικής σημασίας για την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών. Ειδικότερα, λιμενική υποδομή ή λιμενική εγκατάσταση, δηλαδή χώρος που δεν αποτελεί ζώνη λιμένα ή χώρος μη εξομοιωθείς με Ζώνη Λιμένα, είναι, κατ’ αρχήν, “ορφανή” (κατά την έννοια της αιτιολογικής έκθεσης του άρθρου 38 του ν. 4150/2013) από φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης, διότι, προ του καθορισμού Ζώνης Λιμένα ή προ του καθορισμού χώρου ως εξομοιούμενου προς Ζώνη Λιμένα, δεν μπορεί ο φορέας διοίκησης και εκμετάλλευσης, στην περιοχή δικαιοδοσίας του οποίου εμπίπτει η εν λόγω υποδομή ή εγκατάσταση, να ασκήσει τις αρμοδιότητές του (διοίκησης και εκμετάλλευσης) επί του χώρου αυτού. Και τούτο διότι τα δημοτικά λιμενικά ταμεία ασκούν την αρμοδιότητά τους μόνον επί λιμένων ή επί χώρων εξομοιούμενων προς ζώνες λιμένος εντός της περιοχής δικαιοδοσίας και όχι επί των «ορφανών» λιμενικών υποδομών, των ευρισκομένων εντός των διοικητικών ορίων του οικείου Δήμου. Τέλος, η ανάθεση αρμοδιοτήτων διοίκησης και εκμετάλλευσης επί των λιμένων και των εξομοιούμενων προς αυτούς χώρων (και) σε δημοτικά ΝΠΔΔ δεν έχει την έννοια ότι οι εν λόγω αρμοδιότητες συνιστούν τοπικές υποθέσεις, δοθέντος ότι ανήκουν στην εθνική πολιτική για τα λιμενικά έργα (παρ. 11 του άρθρου 28 του ν. 2738/1999).

10.Επειδή, με την ΧΧΧ/21.5.1997 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας ΧΧΧ προεγκρίθηκε χωροθέτηση κατασκευής προβλήτας στη θέση ΧΧΧ, Κοινότητας ΧΧΧ από το Δήμο ΧΧΧ με την προϋπόθεση το κοινόχρηστο αυτό έργο “να χρησιμοποιηθεί μόνον για την πρόσδεση του υδροφόρου πλοίου που θα μεταφέρει νερό ύδρευσης στην ΧΧΧ”. Ακολούθησε η έκδοση της ΧΧΧ/18.8.1998 απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων με ισχύ μέχρι την 31.12.2009 για την κατασκευή μώλου στο ΧΧΧ ΧΧΧ από τον ίδιο Γενικό Γραμματέα. Στη συνέχεια ο Δήμος ΧΧΧ, με τα ΧΧΧ/10.5.1999 και ΧΧΧ/24.12.1998 έγγραφα του Δημάρχου του, αιτήθηκε από την Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου την παραχώρηση άδειας χρήσης αιγιαλού – παραλίας στην επίδικη θέση ΧΧΧ για την αποκατάσταση της σκάλας ύδρευσης της νήσου ΧΧΧ, αλλά και του Δήμου ΧΧΧ. Ακολούθησε η έκδοση της ΧΧΧ/27.8.1999 απόφασης του Υπουργού Οικονομικών “Απευθείας παραχώρηση στο Δήμο ΧΧΧ του δικαιώματος χρήσης αιγιαλού για την κατασκευή προβλήτας στη θέση ΧΧΧ ΧΧΧ, Νομού ΧΧΧ”, η οποία, “γίνεται με σκοπό ο χώρος αυτός να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή προβλήτας στην περιοχή ΧΧΧ ΧΧΧ, Δήμου ΧΧΧ, Νομού ΧΧΧ, η οποία θα χρησιμεύσει για την πρόσδεση του υδροφόρου πλοίου, που μεταφέρει νερό ύδρευσης στο Δήμο ΧΧΧ και στο νησί της ΧΧΧ”. Μετά την έκδοση της εν λόγω απόφασης, ο Λιμενάρχης ΧΧΧ εξέδωσε την υπ’ αριθμ. πρωτ. ΧΧΧ/16.9.1999 άδεια εκτέλεσης έργου, στην οποία επαναλαμβάνεται ότι: “… η υπό κατασκευή προβλήτα θα χρησιμοποιείται μόνο για την πρόσδεση του πλοίου που μεταφέρει νερό για τη νήσο ΧΧΧ, χωρίς να αίρεται ο κοινόχρηστος χαρακτήρας της και να δημιουργείται εμπράγματο δικαίωμα για οποιονδήποτε. … Κανένα άλλο έργο δεν θα κατασκευασθεί στους κοινόχρηστους χώρους θάλασσας, αιγιαλού και παραλίας, πλην του προαναφερόμενου. …”. Κατά τα διαλαμβανόμενα στην από 29.12.2014 έκθεση των απόψεων του Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου προς το Δικαστήριο (Διεύθυνση Λιμενικής Πολιτικής), “η χρήση του προβλήτα, για την οποία εκδόθηκε άδεια κατασκευής, έχει διαφοροποιηθεί σε μεγάλο βαθμό, με αποτέλεσμα σήμερα να προσδένουν σε καθημερινή βάση τα δρομολογημένα ΧΧΧ πλοία ΧΧΧ ΧΧΧ και ΧΧΧ ΧΧΧ, καθώς και τα θαλάσσια ταξί που εξυπηρετούν τη γραμμή ΧΧΧ – ΧΧΧ. Μετά από αυτοψία από κλιμάκιο της Γενικής Γραμματείας Λιμένων και Λιμενικής Πολιτικής, διαπιστώθηκε η ύπαρξη τσιμεντένιας προέκτασης στο νοτιοδυτικό τμήμα του προβλήτα αμφιβόλου νομιμότητας, ενώ από διερεύνηση που προηγήθηκε διαπιστώθηκε η λήξη των περιβαλλοντικών όρων από 31/12/2009”. Το έτος 2010 υπήρξε απόπειρα επισκευής και επέκτασης του μώλου στο ΧΧΧ με σχετική Προμελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Συναφώς, η Διεύθυνση Λιμενικών Υποδομών του Υπουργείου Θαλασσίων Υποθέσεων, Νήσων και Αλιείας ζήτησε από το Υπουργείο Οικονομικών, την Περιφέρεια ΧΧΧ και το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο ΧΧΧ την αποστολή διευκρινιστικών στοιχείων σχετικά με το ποιος θα είναι ο φορέας διοίκησης, χρήσης και εκμετάλλευσης της εν λόγω λιμενικής εγκατάστασης. Ζήτησε δε και από το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο ΧΧΧ που είχε συσταθεί με το π.δ. 187/2001 (Α´ 149) να εκθέσει τις απόψεις του επί της προτεινόμενης παρέμβασης, δοθέντος ότι η θέση του προτεινόμενου έργου βρίσκεται εντός των διοικητικών ορίων του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου ΧΧΧ, στη δε Προμελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αναφέρεται ως κύριος του έργου το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο ΧΧΧ αν και, κατά τα ανωτέρω, ο προς παραχώρηση χώρος βρίσκεται εκτός των διοικητικών ορίων του Δήμου ΧΧΧ. Η Επιτροπή Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Λιμένων (ΕΣΑΛ) με το από 21.10.2011 πρακτικό, της 50ης συνεδρίασης της, Θέμα 06 ημερήσιας διάταξης, ενόψει της υφιστάμενης κατάστασης, ενέκρινε την υποβληθείσα πρόταση μόνο ως προς την επισκευή του υφιστάμενου λιμενικού έργου. Την 30.11.2011 συνεδρίασε το Δημοτικό Συμβούλιο ΧΧΧ, το οποίο, σε συνέχεια αιτήματος του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου ΧΧΧ όπως επισκευαστεί ο μώλος στην επίδικη θέση με χρηματοδότηση από την Περιφέρεια ΧΧΧ, στην οποία υπάγεται η ΧΧΧ, με την απόφασή του ΧΧΧ/2011 ομόφωνα αποδέχθηκε το αίτημα και γνωμοδότησε θετικά για την επισκευή και επέκταση του μώλου στο ΧΧΧ ΧΧΧ, με την προϋπόθεση να μη θιγεί το καθεστώς και τα ευρύτερα χαρακτηριστικά της λιμενικής εγκατάστασης του ΧΧΧ. Παραλλήλως, το Υπουργείο Ναυτιλίας και Αιγαίου, επισημαίνοντας τη σπουδαιότητα της εν λόγω συγκοινωνιακής γραμμής και, κατ’ επέκταση, των λιμενικών υποδομών μέσω των οποίων διεξάγεται σε καθημερινή βάση η συγκοινωνία, αφού στηρίζει μέρος της τοπικής κοινωνίας και καλύπτει καθημερινές ανάγκες των πολιτών, ζήτησε κατ’ εξαίρεση να επιτραπεί η χρήση του εν λόγω προβλήτα προς διασφάλιση της ακτοπλοϊκής σύνδεσης των περιοχών και κατ’ επέκταση του δημοσίου συμφέροντος, έως ότου ολοκληρωθούν οι διαδικασίες υπαγωγής του χώρου σε φορέα διοίκησης, χρήσης και εκμετάλλευσης. (ΧΧΧ/19.2.2013 έγγραφο της Διεύθυνσης Λιμενικών Υποδομών). Το Δημοτικό Συμβούλιο ΧΧΧ (βλ. απόφαση ΧΧΧ/22.3.2013 του ΔΣ ΧΧΧ), δηλώνοντας ότι είναι κατηγορηματικά αντίθετο στη χρησιμοποίηση της προβλήτας για κάλυψη μόνιμης επιβατικής γραμμής, γνωμοδότησε ομόφωνα θετικά υπέρ της διαδικασίας νομιμοποίησης κατασκευής προβλήτας στην επίδικη θέση, με την επισήμανση ότι η διαδικασία της νομιμοποίησης δεν αλλάζει τη χρήση της προβλήτας, η οποία θα εξυπηρετεί μόνο τους σκοπούς για τους οποίους αρχικά είχε κατασκευαστεί (κάλυψη έκτακτων αναγκών – δυνατότητα μεταφοράς νερού και στοιχειώδη μετακίνηση εμπορευμάτων και επειγόντων περιστατικών με θαλάσσια taxi). Εξάλλου με την ΧΧΧ/2013 απόφασή του σχετικά με το ζήτημα “Λήψη απόφασης περί Καθορισμού χώρου που εξομοιώνεται με Ζώνη λιμένα στο ΧΧΧ ΧΧΧΧ Νομού ΧΧΧ” έκρινε ότι το Δ.Λ.Τ. ΧΧΧ δεν μπορεί εκ του νόμου να προχωρήσει στη διαδικασία εξομοίωσης για διάφορους λόγους, μεταξύ των οποίων και διότι «ο συγκεκριμένος προβλήτας για να γίνει απόλυτα ασφαλής για την αποβίβαση-επιβίβαση επιβατών, για να υπάρχει η ενδεδειγμένη σήμανση και γενικότερα για να επισκευαστεί στοιχειωδώς θα χρειαστεί σημαντικό ποσό χρημάτων το οποίο ούτε έχει στον προϋπολογισμό του ούτε θα μπορεί να διαθέσει το Δ.Λ.Τ. έστω και μακροπρόθεσμα… Η δια θαλάσσης απόσταση είναι μεν αρκετά μικρότερη από ΧΧΧ προς ΧΧΧ όμως η οδική απόσταση από ΧΧΧ σε ΧΧΧ είναι περίπου 20 χιλιόμετρα… Λόγω μεγάλης χιλιομετρικής απόστασης θα υπάρξει αδυναμία ελέγχου σε ότι μας αναλογεί δηλαδή μετακίνηση προσωπικού, λειτουργικότητα λιμανιού, καταγραφή σκαφών, πιθανές καταπατήσεις κ.λπ. Το Δ.Λ.Τ. ΧΧΧ με τα σημερινά δεδομένα δεν δύναται να σηκώσει το βάρος μιας νέας λιμενικής εγκατάστασης. …”. Στη συνέχεια, το Υπουργείο Ναυτιλίας και Αιγαίου απέστειλε το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΧΧΧ/6.8.2013 έγγραφο προς τους Δήμους ΧΧΧ, ΧΧΧ και ΧΧΧ, προκειμένου να γνωμοδοτήσουν, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθου 38 παρ. 3 εδ. δ του ν. 4150/2013, στο οποίο, μεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι: “προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνέχιση της λειτουργίας της ως άνω λιμενικής εγκατάστασης και η εντεύθεν εξυπηρέτηση του επιβατικού κοινού, το Υπουργείο μας σε συνεννόηση με το συναρμόδιο Υπουργείο Εσωτερικών προτίθεται κατ’ εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 38 παρ. 3 περίπτωση δ΄ του ν. 4150/2013 …, να προβεί στην έκδοση της προβλεπόμενης Κοινής Υπουργικής Απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών και Ναυτιλίας & Αιγαίου, προκειμένου η λιμενική εγκατάσταση του ΧΧΧ ΧΧΧ να υπαχθεί στις αρμοδιότητες Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου.” Το Δημοτικό Συμβούλιο ΧΧΧ αποφάσισε ότι δεν δύναται να εκφέρει γνώμη επί του θέματος “καθώς η περιοχή ΧΧΧ ΧΧΧ δεν γειτνιάζει με τα Διοικητικά όρια του Δήμου, αλλά απέχει απόσταση άνω των 20 χιλιομέτρων κατά το ανάπτυγμα της Επαρχιακής οδού ΧΧΧ – ΧΧΧ” (απόφαση ΧΧΧ/11.9.2013 Δημοτικού Συμβουλίου ΧΧΧ). Το Δημοτικό Συμβούλιο ΧΧΧ στην ΧΧΧ/2013 απόφασή του παραθέτει, μεταξύ άλλων τα εξής: “… Η λιμενική εγκατάσταση στο ΧΧΧ ΧΧΧ εξυπηρετούσε πάντα ανάγκες της νήσου ΧΧΧ (υδρευτικές και επιβατικές) … Ο προβλήτας στη θέση ΧΧΧ εξυπηρετεί μεγάλο μέρος της επιβατικής κίνησης της νήσου ΧΧΧ και σχεδόν το σύνολο της μεταφοράς των ευπαθών προϊόντων … Ο Δήμος ΧΧΧ και το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο ΧΧΧ έχουν επανειλημμένα εκφράσει την πρόθεσή τους να συμβάλλουν στην δημιουργία ασφαλούς λιμενικής εγκατάστασης στη θέση ΧΧΧ, ενώ το Δ.Λ.Τ. ΧΧΧ έχει κινήσει ήδη διαδικασίες μελέτης – αδειοδότησης προκειμένου να κατασκευαστούν έργα βελτίωσης της υφιστάμενης λιμενικής υποδομής στο ΧΧΧ. Εκφράζει την ομόθυμη γνώμη – επιθυμία του, η λιμενική εγκατάσταση στη θέση ΧΧΧ ΧΧΧ να περιέλθει στην αρμοδιότητα του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου ΧΧΧ, και επιβεβαιώνει την πρόθεσή του να προβεί, μαζί με το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο ΧΧΧ, σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες για την μελέτη, την αδειοδότηση, την εξασφάλιση χρηματοδότησης και την κατασκευή ασφαλούς λιμενικής εγκατάστασης στη θέση ΧΧΧ ΧΧΧ του ΧΧΧ. γ) …”. Το Δημοτικό Συμβούλιο ΧΧΧ, με την ΧΧΧ/3.9.2013 απόφασή του, δηλώνει ρητά ότι δεν εκχωρεί ούτε απεμπολεί δικαιώματα και αρμοδιότητές του σε όλη την έκταση του Δήμου του συμπεριλαμβανομένης και της παράνομης λιμενικής εγκατάστασης ΧΧΧ ΧΧΧ, σύμφωνα και με την ΧΧΧ/2013 αρνητική απόφαση του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου ΧΧΧ, δια της οποίας εκφράζεται η άρνηση για την επέκταση της χερσαίας ζώνης, ενόψει και του ότι ο Δήμος ΧΧΧ διαθέτει τρία ασφαλή λιμάνια για την προσέγγιση και τον ελλιμενισμό επιβατικών σκαφών αναψυχής, αλιευτικών και μικρών εμπορικών. Κατόπιν των ανωτέρω, δημοσιεύθηκε η ήδη προσβαλλόμενη ΧΧΧ/2014 απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Ναυτιλίας και Αιγαίου με θέμα “Υπαγωγή της λιμενικής υποδομής (προβλήτας) στη θέση ΧΧΧ ΧΧΧ του Νομού ΧΧΧ στην αρμοδιότητα του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου ΧΧΧ” (Β΄ ΧΧΧ/27.1.2014), με την οποία η υφιστάμενη λιμενική υποδομή, στη θέση ΧΧΧ ΧΧΧ του Νομού ΧΧΧ, όπως απεικονίζεται στο με κλίμακα 1:500 τοπογραφικό διάγραμμα που ελέγχθηκε και θεωρήθηκε (18-10-1995) από τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης ΧΧΧ και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσης, υπάγεται στην αρμοδιότητα του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου ΧΧΧ, το οποίο ορίζεται φορέας διοίκησης και εκμετάλλευσης αυτής.

11.Επειδή, με την υπό κρίση αίτηση προβάλλεται ότι η υπαγωγή της επίμαχης λιμενικής υποδομής του προβλήτα, στο Μετόχι, στην αρμοδιότητα του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου ΧΧΧ παραβιάζει τις διατάξεις του άρθρου 102 του Συντάγματος περί αυτοδιοικήσεως, ήτοι περί της εξουσίας των ΟΤΑ όπως αποφασίζουν επί των τοπικών υποθέσεων εντός των διοικητικών τους ορίων δι’ ιδίων οργάνων. Ειδικότερα προβάλλεται ότι, εφόσον το ΧΧΧ κείται εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου ΧΧΧ, η λιμενική υποδομή του ανήκει στην τοπική αρμοδιότητα του αιτούντος Δήμου και του οικείου οργάνου του, δηλαδή του οικείου Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου (ΧΧΧ), και, ως εκ τούτου, δεν μπορούσε να υπαχθεί στην τοπική αρμοδιότητα δημοτικού οργάνου έτερου ΟΤΑ. Συναφώς προβάλλεται ότι και η ίδια η νομοθετική διάταξη της περ. δ΄ της παρ. 3 του άρθρου 38 του ν. 4150/2013, κατ’ εφαρμογή της οποίας εξεδόθη η προσβαλλόμενη, έχει την έννοια, υπό το φως του άρθρου 102 του Συντάγματος, ότι και η “ορφανή” λιμενική εγκατάσταση πρέπει να υπαχθεί σε όργανο αποκλειστικά του Δήμου (Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο), εντός των διοικητικών ορίων του οποίου κείται. Επομένως, κατά τα προβαλλόμενα, δοθέντος ότι, εν προκειμένω, το ΧΧΧ κείται εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου ΧΧΧ, η λιμενική υποδομή του ανήκει στην τοπική αρμοδιότητα του αιτούντος Δήμου και του οικείου οργάνου του, δηλαδή του οικείου Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου (ΧΧΧ). Ο λόγος όμως αυτός ακυρώσεως στηρίζεται επί εσφαλμένης προϋποθέσεως, διότι, κατά τα διαλαμβανόμενα στη σκέψη 9, η διοίκηση και η εκμετάλλευση λιμενικών εγκαταστάσεων ή υποδομών δεν αποτελούν τοπική (αυτοδιοικητική) υπόθεση, κατά το άρθρο 102 παρ. 1 εδ. α΄ και 102 παρ. 4 του Συντάγματος, όπως, άλλωστε, ορίζεται και στις κρίσιμες διατάξεις του άρθρου 38 του ν. 4150/2013. Περαιτέρω, ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος και ως αβάσιμος διότι, κατά τα αναφερόμενα σε προηγούμενη σκέψη, το γεγονός της ύπαρξης χωρικής δικαιοδοσίας δημοτικού λιμενικού ταμείου επί χώρου μη εξομοιωθέντος προς ζώνη λιμένα, ως εκ του ότι ο χώρος αυτός κείται εντός των διοικητικών ορίων του οικείου δήμου, δεν απαγορεύει την υπαγωγή του χώρου αυτού σε έτερο δημοτικό λιμενικό ταμείο.

12.Επειδή, στη συνέχεια, ο αιτών Δήμος προβάλλει ότι η προσβαλλόμενη πράξη είναι ακυρωτέα ως εκδοθείσα κατά πλάνη περί τα πράγματα. Και τούτο διότι εσφαλμένως η Διοίκηση υπέλαβε ότι η λιμενική εγκατάσταση στο Μετόχι δεν ανήκε ήδη στην αρμοδιότητα του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου ΧΧΧ. Ειδικότερα, όπως προβάλλεται, εφόσον λιμενική εγκατάσταση εμπίπτει στην περιοχή δικαιοδοσίας Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου, υπό την έννοια ότι εμπίπτει εντός των διοικητικών ορίων του οικείου Δήμου, δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής η κρίσιμη διάταξη του άρθρου 38 παρ. 3 εδ. δ΄ του ν. 4150/2013, προϋπόθεση της οποίας αποτελεί η απουσία φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι, κατά τα εκτιθέμενα στη σκέψη 10, η προσβαλλόμενη πράξη αφορά χώρο μη εξομοιωθέντα προς ζώνη λιμένα, κείμενο εντός των διοικητικών ορίων του αιτούντος Δήμου ΧΧΧ. Μόνον εάν ο χώρος είχε ήδη προηγουμένως χαρακτηρισθεί, με τη νόμιμη διαδικασία, ως` ζώνη λιμένα, θα υπήγετο στην αρμοδιότητα του Λιμενικού Ταμείου ΧΧΧ. Επομένως, εφόσον πρόκειται για «ορφανή» λιμενική εγκατάσταση που δεν υπάγεται στην αρμοδιότητα συγκεκριμένου φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης και της οποίας η λειτουργία, όπως κρίθηκε αρμοδίως, είναι ζωτικής σημασίας για την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών, ορθώς εφαρμόζεται η ως άνω διάταξη του άρθρου 38 παρ. 3 εδ. δ΄ του ν. 4150/2013.

13.Επειδή, με την αίτηση ακυρώσεως, ο αιτών, περαιτέρω, προβάλλει ότι η προσβαλλόμενη πράξη είναι ακυρωτέα, διότι εκδόθηκε κατά παράβαση των παρ. 1 και 2 του άρθρου 24 του Συντάγματος. Και τούτο, διότι με την εν λόγω πράξη “επιχειρείται κατ’ ουσίαν η μετατροπή του ενδίκου προβλήτα σε βασικό πόλο σύνδεσης της ΧΧΧ με την ξηρά”, μολονότι ο προβλήτας αυτός σχεδιάσθηκε ως μία υποτυπώδης λιμενική υποδομή για την πρόσδεση ενός υδροφόρου και την ενδεχόμενη εξυπηρέτηση ορισμένων εκτάκτων περιστατικών, χωρίς να προβλέπεται στον κείμενο χωροταξικό ή πολεοδομικό σχεδιασμό της περιοχής (ΓΠΣ ΧΧΧ – ΧΧΧ/2003, Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο ΧΧΧ – ΧΧΧ/2003, ΡΣΑ – ΧΧΧ/1985 – Α΄ 18, Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Τουρισμού – ΧΧΧ/2013) η μετατροπή του σε λιμενική εγκατάσταση. Αντιθέτως, όπως περαιτέρω προβάλλεται, στην κρινόμενη περίπτωση δεν έχει εκτιμηθεί, με βάση χωροταξικά κριτήρια, εάν για την εξυπηρέτηση του σκοπού αυτού είναι κατάλληλη η συγκεκριμένη θέση και η συγκεκριμένη υποδομή, εάν κάποια άλλη θέση θα ήταν καταλληλότερη ή εάν ενδεχομένως ο σκοπός αυτός θα μπορούσε ή επιβάλλεται να εξυπηρετηθεί από ήδη υφιστάμενους και οργανωμένους λιμένες (λ.χ. τον λιμένα της ΧΧΧ). Συναφώς προβάλλεται ότι παρανόμως δεν έχει προηγηθεί της έκδοσης της προσβαλλόμενης η τήρηση διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδοτήσεως. Οι ανωτέρω λόγοι ακυρώσεως είναι απορριπτέοι ως ερειδόμενοι επί της εσφαλμένης προϋποθέσεως ότι με την προσβαλλόμενη πράξη μετατρέπεται η ένδικη λιμενική εγκατάσταση σε λιμένα σύνδεσης της ΧΧΧ με το ΧΧΧ, επιπλέον των λοιπών λιμένων που υπάρχουν στην περιοχή. Ωστόσο, με την προσβαλλόμενη πράξη αποφασίζεται μόνο η υπαγωγή της ήδη υπάρχουσας από ετών «ορφανής» λιμενικής εγκατάστασης , ανεξαρτήτως της νομιμότητάς της, στην αρμοδιότητα φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης. Είναι δε διαφορετικό και επόμενο το ζήτημα της διαχείρισης λιμενικής υποδομής/εγκατάστασης από τον αρμόδιο πλέον, κατόπιν της εφαρμογής του άρθρου 38 παρ. 3 περ. δ΄ του ν. 4150/2013, φορέα, στις αρμοδιότητες του οποίου, μεταξύ άλλων, εμπίπτει και η διασφάλιση της νομότυπης ενδεχόμενης περαιτέρω λειτουργίας της υπαχθείσης σ’ αυτόν λιμενικής εγκατάστασης/υποδομής. Συνεπώς, για την έκδοση της εν προκειμένω προσβαλλόμενης δεν απαιτείτο διαπίστωση της νομιμότητας της επίδικης λιμενικής υποδομής ούτε προηγούμενος σχετικός χωροταξικός σχεδιασμός ούτε και η τήρηση διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδοτήσεως, όπως αβασίμως προβάλλεται. Οίκοθεν νοείται ότι, σε περίπτωση κίνησης, σε χρόνο επόμενο της έκδοσης της προσβαλλόμενης, διαδικασίας αξιοποίησης της επίδικης λιμενικής υποδομής και κατασκευής νέου λιμένα, εφαρμόζονται οι κείμενες σχετικές, συνταγματικές και άλλες, διατάξεις, δεδομένου ότι, κατά τα παγίως κριθέντα, η κατασκευή λιμένων οποιασδήποτε κατηγορίας σε οποιαδήποτε ακτή της Χώρας δεν δύναται να αποφασίζεται επ’ ευκαιρία και αποσπασματικά, αλλά πρέπει να αποτελεί αντικείμενο ευρύτερου χωροταξικού σχεδιασμού εντός του εθνικού ή του μείζονος περιφερειακού δικτύου λιμένων της Χώρας, η δε μελέτη κατασκευής του πρέπει να στηρίζεται στις προδιαγραφές που απορρέουν από τις οικείες συνταγματικές διατάξεις (λήψη υπόψη του δημοσίου συμφέροντος, των αρχών προστασίας του παράκτιου και θαλάσσιου οικοσυστήματος, της αρχής της διαφύλαξης του αναγκαίου φυσικού κεφαλαίου, κ.ά., ΣτΕ 1434/1998, 1507/2000, 7μ. 2506/2002, 2266/2007, 4542/2009, 759/2017, 1602/2018, κ.ά.).

14.Επειδή, ο αιτών Δήμος προβάλλει, περαιτέρω, ότι η προσβαλλόμενη πράξη είναι ακυρωτέα λόγω έλλειψης πλήρους και νομίμου αιτιολογίας. Και τούτο, διότι, παρά την υπ’ αριθμ. ΧΧΧ/2013 απόφαση του Δημοτικού του Συμβουλίου, με την οποία ούτε (όπως αναφέρεται) “εξέφρασε αρνητική γνώμη στο πλαίσιο της διαδικασίας των προαναφερθεισών διατάξεων της περ. δ΄ της παρ. 3 του άρθρου 38 του Ν. 4150/2013” με αναλυτική τεκμηρίωση, ούτε από το σώμα ούτε από τον φάκελο της προσβαλλόμενης προκύπτουν οι λόγοι, για τους οποίους η Διοίκηση απέστη από τη γνώμη του Δημοτικού Συμβουλίου ΧΧΧ και τα όσα ειδικότερα διαλαμβάνονται σε αυτή (αρχική χρήση λιμενικής υποδομής, αυθαίρετη μεταβολή χρήσης παρά την ύπαρξη έτερων λιμένων στην περιοχή, αυτοδιοίκηση, κ.ά.). Όπως, όμως, αναφέρεται σε προηγούμενες σκέψεις, για την έκδοση της προσβαλλόμενης αποφάσεως ελήφθη υπόψη και η υπ’ αριθμ. ΧΧΧ/2013 γνωμοδότηση του Δημοτικού Συμβουλίου ΧΧΧ (βλ. στοιχείο 13 του προοιμίου της προσβαλλόμενης αποφάσεως), όπως ελήφθη υπόψη και το σύνολο των γνωμοδοτήσεων των Δημοτικών Συμβουλίων των λοιπών δήμων (ΧΧΧ και ΧΧΧ), των οποίων τα οικεία Δημοτικά Λιμενικά Ταμεία ήταν υποψήφια λόγω εγγύτητας προς την επίδικη λιμενική υποδομή. Εξάλλου, υπό το φως και των εν λόγω γνωμοδοτήσεων αλλά και του συνόλου της ανωτέρω περιγραφόμενης διοικητικής διαδικασίας, εκτιμήθηκε από τους συναποφασίζοντες Υπουργούς, στο πλαίσιο χάραξης νησιωτικής αλλά και ευρύτερης λιμενικής πολιτικής, ότι θα πρέπει να εξασφαλισθεί, από φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης, η ασφαλής και σύννομη συνέχιση της λειτουργίας του ένδικου προβλήτα, ήδη δημιουργηθέντος μετά από σχετική απόφαση του Υπουργείου Οικονομικών για πρόσδεση υδροφόρου πλοίου, για την εξυπηρέτηση των συγκοινωνιακών αναγκών (επιβατικών και εμπορευματικών) της ΧΧΧ προς το πλησιέστερο σημείο σύνδεσής της με την ηπειρωτική Ελλάδα (βλ. στοιχείο 16 υπό α, β και ε του προοιμίου της προσβαλλόμενης). Συνεπώς, τόσο από το σώμα, όσο και από τον φάκελο της προσβαλλόμενης προκύπτει η αιτιολογία της, τα δε περί του αντιθέτου προβαλλόμενα είναι, κατά τα ως άνω, απορριπτέα.

15.Επειδή, με το δικόγραφο των προσθέτων λόγων προβάλλεται ότι κατά πλάνη περί τα πράγματα, παρανόμως και εσφαλμένως θεωρήθηκε ότι με την ΧΧΧ/2013 απόφαση του οικείου Δημοτικού Συμβουλίου ΧΧΧ εκφράστηκε αρνητική γνώμη για την υπαγωγή της επιδίκου λιμενικής υποδομής στο οικείο Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο. Αντίθετα, το Δημοτικό Συμβούλιο ΧΧΧ, με την ανωτέρω γνώμη του, εκδήλωσε την πρόθεση νομιμοποίησης των παράνομων και αυθαίρετων κατασκευών, πλην εξέφρασε την αντίθεσή του μόνο για την επέκταση της χερσαίας ζώνης λιμένος της επιδίκου λιμενικής εγκαταστάσεως, καθόσον ο αιτών Δήμος διαθέτει ήδη τρεις ασφαλείς λιμένες για την προσέγγιση και τον ελλιμενισμό επιβατικών σκαφών, ήδη δε μέσω του λιμένα ΧΧΧ εξυπηρετείται η ακτοπλοϊκή διασύνδεση της νήσου ΧΧΧ. Με το ανωτέρω, συνεπώς, περιεχόμενο, δεν διατυπώθηκε αρνητική γνώμη υπαγωγής της λιμενικής υποδομής στο Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο ΧΧΧ, όπως εσφαλμένως υπέλαβε η Διοίκηση, πάσχει δε ως εκ τούτου η ήδη προσβαλλόμενη.

16.Επειδή, στο πλαίσιο της νησιωτικής και ευρύτερης λιμενικής πολιτικής, προκρίθηκε από το αρμόδιο Υπουργείο Ναυτιλίας και Αιγαίου η εξασφάλιση της συνέχισης της λειτουργίας του επίδικου προβλήτα, όχι μόνο για πρόσδεση υδροφόρου πλοίου, αλλά και για την εξυπηρέτηση των προαναφερόμενων συγκοινωνιακών αναγκών, η οποία κρίθηκε ότι αποτελεί σκοπό εντόνου δημοσίου συμφέροντος (βλ. στ. Προοιμίου προσβαλλόμενης 16 υπό β και ε). Τούτο, διότι η επίμαχη λιμενική υποδομή, λόγω της πολύ μικρότερης αποστάσεώς της από τον λιμένα της νήσου ΧΧΧ, που αποτελεί βασικό κριτήριο για την επάρκεια της υποδομής αυτής, κρίθηκε ότι είναι πλέον πρόσφορη για την εξυπηρέτηση στοιχειωδών αναγκών νήσου. Έγινε δε περαιτέρω δεκτό ότι η ανωτέρω ακώλυτη και ασφαλής λειτουργία της λιμενικής υποδομής ΧΧΧ προϋποθέτει την ύπαρξη αντίστοιχου φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσής της, κατά το άρθρο 38 παρ. 3 περ. δ΄ του ν. 4150/2013 (βλ. στ. 16 υπό γ του προοιμίου της προσβαλλόμενης). Προς τούτο, εξάλλου, έλαβε χώρα και η 60/6.8.2013 πρόσκληση της Γενικής Γραμματείας Λιμενικής Πολιτικής και Ναυτιλιακών Επενδύσεων προς τους Δήμους ΧΧΧ, ΧΧΧ και ΧΧΧ, προκειμένου να γνωμοδοτήσουν τα οικεία Δημοτικά Συμβούλια. Επομένως, η απόφαση ΧΧΧ/2013 του Δημοτικού Συμβουλίου ΧΧΧ, στην οποία σαφώς αποτυπώνεται η κατ’ ουσίαν άρνηση αξιοποίησης της επίδικης λιμενικής υποδομής για τις ανωτέρω ευρύτερες του αρχικού σχεδιασμού (πρόσδεση υδροφόρου) συγκοινωνιακές ανάγκες της ΧΧΧ, ορθώς εξελήφθη ως αρνητική γνώμη, τα δε περί του αντιθέτου προβαλλόμενα, ανεξαρτήτως του ότι έρχονται σε αντίφαση προς τον προηγούμενο λόγο (σελ. 23 του δικογράφου της αιτήσεως ακυρώσεως), όπου ρητώς αναφέρεται, ότι “το Δημοτικό Συμβούλιο ΧΧΧ, δια της υπ’ αριθ. ΧΧΧ/3.9.2013 Αποφάσεώς του, εξέφρασε αρνητική γνώμη», είναι απορριπτέα ως αβάσιμα.

17.Επειδή, τέλος, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 244 παρ. 3 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006), «Ειδικά στην περίπτωση που η γεωγραφική περιοχή ευθύνης του λιμενικού ταμείου εκτείνεται στα όρια περισσοτέρων του ενός Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.), αυτό αποκτά διαδημοτικό χαρακτήρα. …». Προβάλλεται δε, εν προκειμένω ότι το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο ΧΧΧ συνεστήθη με το π.δ. 257/2002 (Α΄ 231), η δε υλική και χωρική του αρμοδιότητα εκτείνεται αποκλειστικώς εντός των διοικητικών ορίων του οικείου ΟΤΑ, και όχι σε περιοχές εκτός αυτού, ενώ δεν έχει εκδοθεί ΚΥΑ, με την οποία να ορίζεται περιοχή γεωγραφικής ευθύνης του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου ΧΧΧ εκτός των διοικητικών ορίων του οικείου ΟΤΑ, στον οποίο ανήκει. Ως εκ τούτου, κατά τον αιτούντα Δήμο, το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο ΧΧΧ δεν δύναται να αναλάβει, ως φορέας διαχειρίσεως και εκμεταλλεύσεως, λιμενική υποδομή, η οποία κείται εκτός των διοικητικών ορίων του οικείου ΟΤΑ, ήτοι του Δήμου ΧΧΧ. Ο λόγος αυτός, όπως προβάλλεται, είναι απορριπτέος ως νόμω αβάσιμος. Και τούτο, διότι, όπως προκύπτει από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 244 του ν. 3463/2006 και 38 παρ. 3 περ. δ΄ του ν. 4150/2013, δεν απαιτείται, προκειμένου να υπαχθεί στην αρμοδιότητα δημοτικού λιμενικού ταμείου, λιμενική υποδομή, η οποία βρίσκεται εκτός των διοικητικών ορίων του οικείου προς το δημοτικό λιμενικό ταμείο ΟΤΑ, να έχει προηγηθεί η σύσταση του εν λόγω δημοτικού λιμενικού ταμείου ως διαδημοτικού. Οίκοθεν νοείται ότι, επί υπαγωγής λιμενικής υποδομής σε δημοτικό λιμενικό ταμείο εκτός των διοικητικών ορίων του οικείου δήμου, ακολουθεί, κατά νόμον, η αναγνώριση της απόκτησης πλέον διαδημοτικού χαρακτήρα από το οικείο λιμενικό ταμείο. Και τούτο, διότι, κατά το άρθρο 244 του ν. 3463/2006, το οποίο ισχύει και στις περιπτώσεις εφαρμογής του άρθρου 38 παρ. 3 περ. δ΄ του ν. 4150/2013, όπως εν προκειμένω, στις αποφάσεις διαχείρισης και εκμετάλλευσης της οικείας λιμενικής υποδομής, πρέπει πλέον να υπάρχει εκπροσώπηση και από τον ΟΤΑ, στα διοικητικά όρια του οποίου εμπίπτει η λιμενική υποδομή (άρθρο 28 παρ. 4 ν. 2738/1999).

18.Επειδή, ενόψει των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της και να γίνει δεκτή η παρέμβαση.

Διά ταύτα

Απορρίπτει την αίτηση ακυρώσεως.

Δέχεται την ασκηθείσα παρέμβαση.

Επιβάλλει στον αιτούντα Δήμο τη δικαστική δαπάνη του παρεμβαίνοντος, η οποία ανέρχεται σε εξακόσια σαράντα (640) ευρώ και του Δημοσίου, η οποία ανέρχεται σε τετρακόσια εξήντα (460) ευρώ.

Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα στις 20 Μαρτίου 2019

Ο Πρόεδρος του Ε´ Τμήματος

Η Γραμματέας

και μετά την αποχώρησή της

Η Γραμματέας του Ε΄ Τμήματος

και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 24ης Μαρτίου 2021.

Η Προεδρεύουσα Σύμβουλος

Η Γραμματέας του Ε´ Τμήματος

Μ. Γκορτζολίδου Δ. Τετράδη

ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ

Εντέλλεται προς κάθε δικαστικό επιμελητή να εκτελέσει όταν του το ζητήσουν την παραπάνω απόφαση, τους Εισαγγελείς να ενεργήσουν κατά την αρμοδιότητά τους και τους Διοικητές και τα άλλα όργανα της Δημόσιας Δύναμης να βοηθήσουν όταν τους ζητηθεί.

Η εντολή πιστοποιείται με τη σύνταξη και την υπογραφή του παρόντος.

Αθήνα, ……………………………………….

Η Πρόεδρος του Ε´ Τμήματος

Η Γραμματέας του Ε´ Τμήματος