Ενωτική Πρωτοβουλία κατά των πλειστηριασμών | Νέος πτωχευτικός νόμος: Αποχαιρέτα το σπίτι που χάνεις

Μια πρώτη ματιά στον εξωραϊσμό της πιο βάρβαρης λεηλασίας

Με τον προκλητικό τίτλο, «Κώδικας διευθέτησης οφειλών και παροχής δεύτερης ευκαιρίας» έρχεται προς ψήφιση στη βουλή ο νέος πτωχευτικός νόμος. Ένας νόμος που, όπως ρητά διατυπώνεται στο πρώτο του άρθρο, σκοπός του είναι: «…η ικανοποίηση των πιστωτών του οφειλέτη με την ρευστοποίηση του συνόλου της περιουσίας τουεντός της συντομότερης κατά το δυνατόν προθεσμίας».

Η φιλοσοφία του νομοσχεδίου στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:

  1. Ρευστοποιείται το σύνολο της περιουσίας του οφειλέτη, συμπεριλαμβανόμενης της πρώτης κατοικίας, ακόμα και των κινητών περιουσιακών στοιχείων, εκτός από αυτά που κρίνονται αναγκαία για την επιβίωση του,

  2. Στη διαδικασία της πτώχευσης, εξυπηρετούνται κατά απόλυτη προτεραιότητα τα πιστωτικά ιδρύματα και στη συνέχεια κάθε άλλη οφειλή συμπεριλαμβανόμενων των οφειλών στο δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία. Μάλιστα τυχών πληρωμές που έχει κάνει ο οφειλέτης προς τρίτους πλην των πιστωτικών ιδρυμάτων μπορούν να θεωρηθούν δόλιες.

  3. Η μόνη δυνατότητα εξωδικαστικής ρύθμισης που δύνεται με την διαμεσολάβηση συνδίκου που διατυπώνει πρόταση ρύθμισης είναι στην απόλυτη κρίση των τραπεζών αν θα γίνει δεκτή.

Πτωχευτική διαδικασία

Από το άρθρο 1 ως το άρθρο 112, περιγράφεται με λεπτομέρειες η πτωχευτική διαδικασία από την αίτηση μέχρι την ολοκλήρωσή της. Θα σχολιάσουμε μόνο μερικά από τα δεκάδες σημεία που αναδεικνύουν τον απόλυτο έλεγχο του τραπεζικού συστήματος πάνω στο εκπονηθέν νομοσχέδιο.

  • Οι τράπεζες δικαιούνται να αιτηθούν μονομερώς την πτώχευση, εφόσον η ληξηπρόθεσμη οφειλή υπερβαίνει τις 30.000 ευρώ και το 40% αυτής παραμένει ανεξόφλητο για ένα εξάμηνο.

  • Η εκδίκαση της αίτησης πτώχευσης μπορεί να γίνεται χωρίς την παρουσία του οφειλέτη.

  • Η διαδικασία της πτώχευσης αίρει οποιοδήποτε προστατευτικό μέτρο υφίσταται συμπεριλαμβανόμενων των αποφάσεων του 3869/10 (νόμος Κατσέλη) και του 4605/19,

  • Κατά την πτωχευτική διαδικασία, σφραγίζεται από την πρώτη ημέρα η προς εκποίηση περιουσία. Ειδικά για την πρώτη κατοικία δίνεται προθεσμία 6 μηνών να παραδοθεί.

  • Στην πτωχευτική περιουσία, ανήκει και κατάσχεται και το μέρος του ετήσιου εισοδήματος του οφειλέτη που υπερβαίνει τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης.

  • Η όλη διαδικασία της πτώχευσης εποπτεύεται από τον διοριζόμενο από το δικαστήριο σύνδικο. Ο σύνδικος προτείνεται από αυτόν που κάνει την αίτηση πτώχευσης. Αν όμως την αίτηση την κάνει ο οφειλέτης, τότε οι πιστωτές μπορούν να ζητήσουν άλλο πρόσωπο ως σύνδικο και αυτό γίνεται δεκτό από το δικαστήριο.

  • Ο σύνδικος δικαιούται να έχει πρόσβαση σε κάθε προσωπικό στοιχείο του οφειλέτη. Επιστολές, mail, μηνύματα, αλλά οφείλει… να τηρεί εχεμύθεια!!!!

  • Κατά την διαδικασία της ρευστοποίησης (πλειστηριασμός) δεν επιτρέπεται ανακοπή ή άλλο ένδικο μέσον κατά του προσδιορισμού της πρώτης τιμής προσφοράς.

  • Συνοφειλέτες και εγγυητές συνεχίζουν να είναι υπόχρεοι και μετά την πτώχευση ενός οφειλέτη, παρότι αυτός απαλλάσσεται περαιτέρω από υποχρεώσεις.

  • Αν ο πρώτος πλειστηριασμός κηρυχθεί άγονος, επαναλαμβάνεται εντός 20 ημερών με αρχική προσφορά στα 2/3 της τιμής και ο επόμενος με προσφορά στο ½ της τιμής. Αν εντός 120 ημερών δεν υπάρξει προσφορά, το ακίνητο περιέρχεται στο Δημόσιο.

Εξωδικαστική συμφωνία

Στο δεύτερο μέρος του νόμου, από το άρθρο 113 ως το 132, αναφέρεται στην διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης προ πτώχευσης, για φυσικά πρόσωπα (113-121) και για επιχειρήσεις (122-132). Ήδη, από το πρώτο άρθρο διατυπώνεται η φιλοσοφία αυτού του μηχανισμού: οι χρηματοδοτικοί φορείς ΔΕΝ υποχρεούνται να υποβάλλουν προτάσεις, όταν τους ζητηθεί ρύθμιση. Αν όμως υποβάλλουν, τότε δεσμεύουν και το Δημόσιο και τους ασφαλιστικούς φορείς.

Η εξωδικαστική συμφωνία δεν επιτρέπεται να φέρει οποιονδήποτε πιστωτή σε συνθήκη χειρότερη από αυτήν που θα προέκυπτε από την ρευστοποίηση της περιουσίας. Η εξωδικαστική ρύθμιση είναι φανερό ότι επιδιώκει μια ευνοϊκότερη και πιο γρήγορη για τις τράπεζες διαδικασία και με δεδομένα τα κοινά χαρακτηριστικά της με την υφιστάμενη πλατφόρμα και τα μηδαμινά αποτελέσματα (63.000 εκκινήσεις, 7.300 ολοκληρωμένες προτάσεις, 2.200 τελικές ρυθμίσεις!) μπορούμε να προβλέψουμε μια νέα αποτυχία.

Σε 134 σελίδες και 167 άρθρα, περιγράφονται αναλυτικά όλες οι διαδικασίες με τις οποίες οι πιστωτές θα διασφαλίσουν την είσπραξη των οφειλών τους. Είναι πολύ χαρακτηριστικό και συμβολικό ότι διατίθεται ένα και μόνο άρθρο, το άρθρο 166, για να περιγράψει ένα πλαίσιο «προστασίας» των «ευάλωτων οφειλετών» από την έξωση από την κατοικία που θα έχουν απολέσει.

Το άρθρο 166

Το άρθρο 116 συμπυκνώνει την φιλοσοφία ενός μεγάλου μετασχηματισμού που συντελείται σήμερα στον τομέα της στέγης, από την προώθηση του μοντέλου της ιδιοκατοίκησης στην πιο συμβατή με το ευρωπαϊκό μοντέλο υφαρπαγή της ατομικής κατοικίας και άνοιγμα ενός πεδίου ενοικιαζόμενης στέγης που θα διαχειρίζονται μεγάλες εταιρείες.

Τέσσερα είναι τα βασικότερα σημεία αυτού του άρθρου:

  1. Αφορά μόνον τους ευάλωτους οφειλέτες όπως αυτοί ορίζονται στο άρθρο 3 του νόμου 4472/2017

  2. Θεσμοθετεί «Φορέα απόκτησης και Επαναμίσθωσης», ο οποίος «αγοράζει» την πρώτη κατοικία του ευάλωτου οφειλέτη. Οι αρμοδιότητες και τα καθήκοντα του φορέα θα ασκούνται από ΙΔΙΩΤΙΚΗ εταιρεία διαχείρισης.

  3. Το τίμημα της μεταβίβασης στον φορέα ισούται με την εμπορική αξία, όπως αυτή ορίζεται από πιστοποιημένο εκτιμητή.

  4. Ο φορέας εκμισθώνει το ακίνητο στον οφειλέτη για 12 χρόνια με μίσθωμα το μέσο επιτόκιο του στεγαστικού δανείου. Μετά τα 12 χρόνια, ο οφειλέτης θα μπορεί να επαναγοράσει το ακίνητο σε τιμή που θα αντιστοιχεί στην εμπορική αξία του ακινήτου εκείνη τη στιγμή χωρίς να συνεκτιμάται το ενοίκιο που έχει πληρωθεί!!!!

Το άρθρο 166 ολοκληρώνει την διαδικασία υφαρπαγής επιδιώκοντας να αμβλύνει το πολιτικό κόστος και τις όποιες κοινωνικές αντιδράσεις από τις επερχόμενες εξώσεις. Επιδιώκει να λειτουργήσει πυροσβεστικά βασιζόμενο πάνω στον φόβο της αστεγίας, και την ενοχή και την ντροπή που καλλιεργείται συστηματικά εδώ και χρόνια στους δανειολήπτες.

Τις επόμενες μέρες ο νόμος θα έρθει προς ψήφιση στη βουλή.
Η αντίδρασή μας πρέπει να είναι άμεση και δυναμική. Ξέρουμε πως θα ψηφιστεί, αλλά επτά χρόνια αγώνα μας έδειξαν πως είμαστε εδώ για να τον καταργήσουμε στην πράξη!
Θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για:
– Την οριζόντια προστασία της πρώτης κατοικίας
– Το κούρεμα των χρεών σε τράπεζες, δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία και ΔΕΚΟ για όλα τα ευάλωτα νοικοκυριά και επαγγελματίες.

Αθήνα Σεπτέμβρης 2020
Ενωτική Πρωτοβουλία κατά των Πλειστηριασμών