Νομοσχέδιο για διαδηλώσεις: Βρείτε τις διαφορές με τα χουντικά διατάγματα

Από το Γεράσιμο Λιβιτσάνο | Πηγή: imerodromos.gr

Το νομοσχέδιο της κυβέρνησης για το νέο νομοθετικό πλαίσιο που θα διέπει τις δημόσιες συναθροίσεις (πορείες, συγκεντρώσεις, διαδηλώσεις) βρίσκεται «στην ουρά» για ψήφιση στο κοινοβούλιο. Έχει ήδη ολοκληρωθεί η διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης και παρά τις προειδοποιήσεις της αντιπολίτευσης ώστε να μην κατατεθεί βρίσκεται ψηλά στις προτεραιότητες του κυβερνητικού σχεδιασμού.

Ως εκ τούτου θα είναι ένα από τα πρώτα νομοσχέδια που θα ψηφιστούν όταν – σύντομα – η Βουλή θα μπει σε καθεστώς νομοθετικής λειτουργίας. Κάτι που αναμένεται να συμβεί το αργότερο στα μέσα Μαΐου, αν όχι νωρίτερα.

Από την Δικατατορία της 21ης Απριλίου του 1967 έχουν περάσει 53 χρόνια. Η ψήφιση του εν λόγω νομοσχεδίου θα γίνει σε καθεστώς προεδρευόμενης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, με βάση την αρχή της δεδηλωμένης και την κυβερνητική πλειοψηφία των 156 βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας. Μάλιστα, διόλου απίθανο είναι η ψήφιση του νομοσχεδίου με τη συνδρομή των 10 βουλευτών της Ελληνικής Λύσης, του Κυριάκου Βελόπουλου.

Παρ’ όλα αυτά το «πνεύμα» – και σε κάποιες περιπτώσεις το «γράμμα» της νομοθεσίας που είχε θεσπίσει η χούντα, μέσω διαταγμάτων για τις δημόσιες συναθροίσεις (δηλαδή τις διαδηλώσεις, τις πορείες κ.λ.π) – φαίνεται να… αναβιώνει με σύγχρονους όρους στο νομοσχέδιο που θα προωθήσει η Νέα Δημοκρατία.

Άλλωστε η κυβέρνηση δεν κρύβει την πρόθεση της να προσαρμόσει στα σύγχρονα δεδομένα το «πνεύμα» του νόμου των διατάξεων που θεσμοθετήθηκαν επί χούντας. Όπως ξεκαθαρίζει στο άρθρο 16 του νομοσχεδίου που ορίζονται οι καταργούμενες διατάξεις, δηλαδή οι διατάξεις που αντικαθίστανται, αναφέρεται ξεκάθαρα η χουντική νομοθεσία: Δηλαδή το «ν.δ.794/1971 «Περί δημοσίων συναθροίσεων» (Α’1), το β.δ. 269/1972 «Περί εγκρίσεως του κανονισμού διαλύσεως δημοσίων συναθροίσεων» (Α’59) και το β.δ. 168/1972 «Περί καθορισμού των χώρων πόλεων τινών εις τους οποίους απαγορεύεται η πραγματοποίησις δημοσίων συναθροίσεων εν υπαίθρω και η διέλευσις κινουμένων τοιούτων» (Α΄35)». Φυσικά από το παραπάνω στοιχείο, συνάγεται εύκολα το συμπέρασμα ότι τα χουντικά διατάγματα ισχύουν κανονικότατα μέχρι σήμερα.

Στον παρακάτω πίνακα, μπορεί κανείς να συγκρίνει τις σημαντικότερες από τις διατάξεις που προκρίνει η σημερινή κυβέρνηση και αυτές που ίσχυαν με τα δύο χουντικά διατάγματα.

Σε ορισμένα σημεία είναι εμφανέστατο ότι πρόκειται για ευθεία αντιγραφή και μεταφορά στη… δημοτική από την καθαρεύουσα. Συνολικά πολύ δύσκολα θα μπορέσει να διακρίνει ο αναγνώστης ουσιαστικές διαφορές.

(Σημείωση:Το νομοσχέδιο ανακοινώθηκε για πρώτη φορά στο τελευταίο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, τον Δεκέμβριο του 2019, από τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Η κατάρτιση του είχε ξεκινήσει από το φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς, ενώ το περιεχόμενό του έχει «διαρρεύσει» δύο φορές σε φιλοκυβερνητικές εφημερίδες. Άρα είναι προφανές ότι καμία σχέση δεν έχει με την πανδημία του Covid 19. Αν και προφανώς η κυβέρνηση θεωρεί την περίοδο ιδιαίτερα ευνοϊκή για να το εισάγει για ψήφιση στην Βουλή για ευνόητους λόγους).

Διαβάστε τον αποκαλυπτικό πίνακα παρακάτω ή ΕΔΩ.

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 794 ΦΕΚ Α 1/1.1.1971

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ Ν.Δ «ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΥΠΑΙΘΡΙΕΣ ΣΥΝΑΘΡΟΙΣΕΙΣ»

Διάλυση

Συνάθροισης

Διάλυση Δημόσιας Συνάθροισης

1. Η αστυνομική αρχή δύναται να διαλύση δημοσίαν, κατά το παρόν Νομοθετικόν Διάταγμα, συνάθροισιν εις τας ακολούθους και μόνον περιπτώσεις:

α) Εάν ο διοργανώσας την δημοσίαν συνάθροισιν, ή μέλος της οργανωτικής αυτής επιτροπής ή τις των ορισθέντων ομιλητών, εμπίπτη εις τινα των περιπτώσεων των διατάξεων του άρθρου 2 του παρόντος.

β) Εάν η δημοσία συνάθροισις δεν εγνωστοποιήθη προσηκόντως, κατά τα οριζόμενα εν παραγράφοις 4 και 5 του άρθρου 3 του παρόντος, ή εάν πραγματοποιήται κατά παράβασιν ουσιωδών όρων της γενομένης γνωστοποιήσεως.

γ) Εάν η δημοσία εν υπαίθρω συνάθροισις πραγματοποιήται, καίτοι απαγορευθείσα κατά τα οριζόμενα εν παραγράφοις 1 έως 5 του άρθρου 6 του παρόντος.

δ) Εάν η δημοσία συνάθροισις διεξάγεται κατά παράβασιν όρου τινός εκ των οριζομένων εν άρθροις 4, 5 και 6 παράγραφοι 6 έως 9 του παρόντος και

ε) Εάν η δημοσία συνάθροισις εξελίσσεται εις βιαίαν ή εκ της συνεχίσεως αυτής προκαλήται άμεσος κίνδυνος της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητος των μετεχόντων ή εάν οι μετέχοντες ταύτης εκτρέπωνται εις αξιοποίνους πράξεις.

2. Εις την περίπτωσιν του εδαφίου δ` της προηγουμένης παραγράφου η αστυνομική αρχή οφείλει πρό πάσης ενεργείας να ζητήση από τον πρόεδρον της συναθροίσεως και τα μέλη της οργανωτικής αυτής επιτροπής, όπως αποκαταστήσουν την νόμιμον διεξαγωγήν ή άλλως κηρύξουν την λήξιν ταύτης, μόνον δε εν αρνήσει ή αδυναμία τούτων, δικαιούται να προβή εις την διάλυσιν της συναθροίσεως.

3. Ευθύς, ως η αστυνομική αρχή διατάξη την διάλυσιν δημοσίας συναθροίσεως, οι μετέχοντες ταύτης οφείλουν ν` απομακρυνθούν.

Κανονισμός καταρτιζόμενος υπό των Αρχηγείων της Χωροφυλακής και της Αστυνομίας Πόλεων, εγκρινόμενος δε διά Β.Διατάγματος, εκδιδομένου προτάσει των Υπουργών Δικαιοσύνης, Εσωτερικών και Δημοσίας Τάξεως και δημοσιευόμενος διά της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως, θέλει καθορίσει τα της διαδικασίας της διαλύσεως, ως και τας προϋποθέσεις και τας συνθήκας, υπό τας οποίας οι άνδρες της δημοσίας δυνάμεως και τα τυχόν μετ` αυτών συμπράττοντα όργανα, δύνανται, πρός διάλυσιν δημοσίων συναθροίσεων να ποιήσωνται χρήσιν των όπλων άνευ ουδεμιάς διά τας συνεπείας ευθύνης.

Η διάλυση δημόσιας υπαίθριας συνάθροισης που βρίσκεται σε εξέλιξη δύναται να διαταχθεί, εάν:

α. πραγματοποιείται παρά την έκδοση απόφασης απαγόρευσης του άρθρου 6 του παρόντος ή

β. συμμετέχοντες δεν συμμορφώνονται προς τους περιορισμούς που επιβλήθηκαν σε σχέση με αυτή, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 7 του παρόντος ή

γ. μετατρέπεται σε βίαιη με τη διάπραξη σοβαρών αξιόποινων πράξεων, όπως επιθέσεων κατά προσώπων, εμπρησμών, φθορών δημόσιας ή ιδιωτικής περιουσίας, βιαιοπραγιών κατά της αστυνομικής δύναμης και ιδίως σε περιπτώσεις που χρησιμοποιούνται αυτοσχέδιοι εκρηκτικοί και εμπρηστικοί μηχανισμοί, φωτοβολίδες, αιχμηρά αντικείμενα ή από τη συνέχισή της προκαλείται άμεσος κίνδυνος κατά της ζωής ή σωματική βλάβη ή

δ. από τη συνέχισή της προκαλείται άμεσος κίνδυνος για τη ζωή ή τη σωματική ακεραιότητα των συμμετεχόντων ή συμμετέχοντες τελούν αξιόποινες πράξεις, πέραν εκείνων που αναφέρονται στη προηγούμενη περίπτωση ή

ε. πραγματοποιείται χωρίς να έχει γνωστοποιηθεί σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 3 του παρόντος, με την επιφύλαξη των οριζομένων στην παράγραφο 3 του ιδίου άρθρου.

Απαγόρευση

Συνάθροισης

Γνωστοποιηθείσης κατά το άρθρον 3 παράγραφοι 4 και 5 του παρόντος δημοσίας συναθροίσεως εν υπαίθρω, η αστυνομική αρχή δύναται να απαγορεύση ταύτην, εάν ήθελε κρίνει, μετ` έρευναν, ότι εκ της πραγματοποιήσεως αυτής επίκειται κίνδυνος διά την δημοσίαν τάξιν και ασφάλειαν, μη δυνάμενος να αποτραπή δι` ηπιωτέρων αστυνομικών μέτρων.

Αντί της πλήρους απαγορεύσεως δύναται, δι` ητιολογημένης αποφάσεως της αρμοδίας αστυνομικής διά την απαγόρευσιν αρχής, να επιτραπή η συνάθροισις υπό όρους, ως η μετάθεσις του χρόνου ή του τόπου της συναθροίσεως ή υπό άλλους ειδικούς περιορισμούς πέραν των υπό του παρόντος οριζομένων.

1. Επικείμενη δημόσια υπαίθρια συνάθροιση μπορεί να απαγορευθεί αν:

α. επαπειλείται σοβαρός κίνδυνος για τη δημόσια ασφάλεια, λόγω ιδιαιτέρως πιθανής διάπραξης σοβαρών εγκλημάτων ιδίως κατά της ζωής, της σωματικής ακεραιότητας, της ιδιοκτησίας και της πολιτειακής εξουσίας ή

β. απειλείται σοβαρή διατάραξη της κοινωνικοοικονομικής ζωής σε ορισμένη περιοχή ή

γ. πρόκειται για δημόσια υπαίθρια συνάθροιση ο σκοπός της οποίας αντιτίθεται προς το σκοπό ήδη προγραμματισμένης γνωστοποιηθείσας κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 3 του παρόντος και μη απαγορευθείσας συνάθροισης που πραγματοποιείται ή βρίσκεται σε εξέλιξη στην ίδια περιοχή ή εγγύς της ίδιας περιοχής και κατά το αυτό χρονικό διάστημα.

2. Στις περιπτώσεις (β) και (γ) της προηγούμενης παραγράφου η κατά την παρ. 1 του άρθρου 9 του παρόντος νόμου αρμόδια αστυνομική ή λιμενική αρχή δύναται να υποδεικνύει ενδεικτικά, ως εναλλακτικές επιλογές, άλλες περιοχές, κατάλληλες για την πραγματοποίηση της συνάθροισης.

Συνεργασία

Οργανωτή

Αρχών

Ο πρόεδρος της δημοσίας συναθροίσεως και τα μέλη της ορισθείσης τυχόν οργανωτικής επιτροπής οφείλουν να παρίστανται καθ` όλην την διάρκειαν της συναθροίσεως. Ο πρόεδρος και τα μέλη της οργανωτικής επιτροπής υποχρεούνται να μεριμνούν διά την κανονικήν διεξαγωγήν της συναναθροίσεως, ως και διά την τήρησιν των διατάξεων του παρόντος και των κειμένων νόμων, λαμβάνοντες πρός τούτο παν πρόσφορον μέτρον και δικαιούμενοι να επικαλώνται την παρέμβασιν της Αστυνομίας. Δικαιούνται πρός τούτοις να διακόψουν την συνάθροισιν και να επαναλάβουν ταύτην εντός πάντοτε του ορισθέντος χρόνου αυτής ή και να κηρύξουν την λήξιν ταύτης ανά πάσαν στιγμήν.

Ο οργανωτής της συνάθροισης υποχρεούται να μεριμνά για την ομαλή διεξαγωγή της λαμβάνοντας κάθε αναγκαίο και πρόσφορο μέτρο. Ιδίως, ο οργανωτής της συνάθροισης:

α. συνεργάζεται άμεσα με την αρμόδια αστυνομική ή λιμενική αρχή και ιδίως με τον Αστυνομικό ή Λιμενικό Διαμεσολαβητή και συμμορφώνεται στις υποδείξεις τους παρέχοντας τη συνδρομή του στην προσπάθεια για την τήρηση της τάξης και την ομαλή πραγματοποίηση της συνάθροισης.

β. ενημερώνει τους μετέχοντες στη συνάθροιση για την υποχρέωσή τους να μη φέρουν και χρησιμοποιούν αντικείμενα πρόσφορα για την άσκηση βίας και ζητεί την παρέμβαση της αρμόδιας αστυνομικής ή λιμενικής αρχής για την απομάκρυνση ατόμων που φέρουν τέτοια αντικείμενα,

γ. ορίζει επαρκή αριθμό ατόμων, τα οποία παρέχουν συνδρομή στην περιφρούρηση της συνάθροισης.

Γνωστοποίηση

Συνάθροισης

Ο πρόεδρος της δημοσίας συναθροίσεως υποχρεούται να γνωστοποιήση εγγράφως ταύτην εις την αστυνομικήν αρχήν του τόπου, εν τω οποίω η συνάθροισις μέλλει να πραγματοποιηθή, τεσσαράκοντα οκτώ τουλάχιστον ώρας πρό της ώρας της πραγματοποιήσεώς της.

Η έγγραφος γνωστοποίησις της δημοσίας συναθροίσεως  επιδίδεται εις  την  αρμοδίαν  αστυνομικήν  αρχήν  επί  αποδείξει  βεβαιούση  την ημερομηνίαν και ώραν επιδόσεως και δέον να περιλαμβάνη:

α)  Το  ονοματεπώνυμον  και  την  διεύθυνσιν  του  προέδρου   της συναθροίσεως και πάντων των κατά την παράγραφον 3 υπευθύνων προσώπων.

β) Την ημερομηνίαν και ώραν της συναθροίσεως.

γ)   Τον   ακριβή   τόπον,   εις   ον  η  συνάθροισις  μέλλει  να πραγματοποιηθή ή εν περιπτώσει κινουμένης συναθροίσεως  (πορείας)  την αφετηρίαν,  το τέρμα και την διαδρομήν, την οποίαν αύτη θα ακολουθήση, και

δ) Τον ειδικόν σκοπόν της συναθροίσεως.  

Η γνωστοποίηση γίνεται εγγράφως ή ηλεκτρονικά μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας της Ελληνικής Αστυνομίας και υποβάλλεται εγκαίρως πριν από την πραγματοποίηση της δημόσιας υπαίθριας συνάθροισης. Η γνωστοποίηση περιλαμβάνει οπωσδήποτε τα στοιχεία ταυτότητας και επικοινωνίας του οργανωτή, τον ακριβή τόπο, τον χρόνο έναρξης και τον εκτιμώμενο χρόνο λήξης, τον σκοπό καθώς και το προτεινόμενο δρομολόγιο της συνάθροισης. Δεν απαιτείται γνωστοποίηση για τις δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις που πραγματοποιούνται για τον εορτασμό της Πρωτομαγιάς και της επετείου της 17ης Νοεμβρίου.

3. Αυθόρμητη δημόσια υπαίθρια συνάθροιση που δεν έχει γνωστοποιηθεί κατά τα οριζόμενα στις προηγούμενες παραγράφους δύναται να επιτραπεί εφόσον δεν διαφαίνονται κίνδυνοι διασάλευσης της δημόσιας ασφάλειας ή σοβαρής διατάραξης της κοινωνικοοικονομικής ζωής. Στην περίπτωση αυτή η αρμόδια αστυνομική ή λιμενική αρχή καλεί τους συμμετέχοντες να ορίσουν οργανωτή, ενώ δύναται να επιβάλει περιορισμούς σύμφωνα με το άρθρο 8. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με αυτούς καθώς και με την υποχρέωση ορισμού οργανωτή, η αστυνομική ή λιμενική αρχή δύναται να προβεί στη διάλυση της ανωτέρω συνάθροισης.

4. Με απόφαση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη θεσμοθετείται ειδική ψηφιακή πλατφόρμα μέσω της οποίας παρέχεται ενημέρωση στους πολίτες για τις τρέχουσες συναθροίσεις και λοιπές εκδηλώσεις και τις σχετιζόμενες με αυτές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, καθορίζονται οι ειδικότεροι όροι λειτουργίας της ψηφιακής πλατφόρμας και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρούσας.

Ευθύνη Οργανωτή

Ο πρόεδρος της δημοσίας συναθροίσεως, τα μέλη της ορισθείσης τυχόν υπ` αυτού οργανωτικής επιτροπής, ως και οι ομιληταί της συναθροίσεως, υπέχουν πάσας τας κατά το παρόν Νομοθετικόν Διάταγμα υποχρεώσεις και ευθύνας. Προκειμένου περί δημοσίας συναθροίσεως διοργανουμένης υπό νομικού προσώπου ή ενώσεως προσώπων τας υποχρεώσεις και ευθύνας ταύτας υπέχουν ομοίως και τα συμπράξαντα μέλη των διοικητικών αυτών συμβουλίων.

Ο οργανωτής δημόσιας υπαίθριας συνάθροισης ευθύνεται για την αποζημίωση όσων υπέστησαν βλάβη της ζωής, της σωματικής ακεραιότητας και της ιδιοκτησίας από τους συμμετέχοντες στη δημόσια υπαίθρια συνάθροιση. Από την ευθύνη αυτή απαλλάσσεται, εάν είχε γνωστοποιήσει εγκαίρως τη διεξαγωγή της συνάθροισης και αποδεικνύει ότι είχε λάβει όλα τα πρόσφορα και αναγκαία μέτρα για την πρόληψη και αποτροπή της ζημίας, σύμφωνα με το άρθρο 4 του παρόντος νόμου.