Άσκηση καθηκόντων αναθέτουσας αρχής από την Οικονομική Επιτροπή

Με το άρθρο 3 παρ.1 του Ν.4623/2019 τροποποιήθηκε το άρθρο 72 του Ν.3852/2010 και προστέθηκε στις αρμοδιότητες της Οικονομικής Επιτροπής, η εξής αρμοδιότητα: «ιδ) Ασκεί καθήκοντα αναθέτουσας αρχής για τις συμβάσεις έργου, μελετών, υπηρεσιών και προμηθειών, ανεξαρτήτως προϋπολογισμού πλην των περιπτώσεων που υπάγονται στην αρμοδιότητα του Δημάρχου για την απευθείας ανάθεση.«

Δυστυχώς, στην αιτιολογική έκθεση του νόμου δεν γίνεται καμία αναφορά στην εν λόγω διάταξη και προκύπτουν τα ακολουθα ερωτήματα:

α. Με τη νέα διάταξη καθίσταται αρμόδια η Ο.Ε και κατά το στάδιο εκτέλεσης των συμβάσεων; Δηλαδή είναι αρμόδια π.χ. να κηρύξει έκπτωτο τον ανάδοχο ή να συγκροτήσει τις επιτροπές παραλαβής;

Οι σχετικές διατάξεις του Ν.4412/2016 για τα ανωτέρω παραδείγματα αναφέρουν τα εξής:

Για την παρακολούθηση και την παραλαβή της σύμβασης προμήθειας συγκροτείται τριμελής ή πενταμελής Επιτροπή παρακολούθησης και παραλαβής με απόφαση του αρμόδιου αποφαινομένου οργάνου της Αναθέτουσας Αρχής ή του Φορέα Εκτέλεσης της Σύμβασης. (άρθρο 221 παρ.11β του Ν.4412/2016, όπως τροποποιήθηκε από την παρ.27γ του άρθρου 43 του Ν.4605/2019).

Ο ανάδοχος κηρύσσεται υποχρεωτικά έκπτωτος από την ανάθεση που έγινε στο όνομα του και από κάθε δικαίωμα που απορρέει από αυτήν, με απόφαση του αρμοδίου αποφαινόμενου οργάνου, ύστερα από γνωμοδότηση του αρμόδιου οργάνου: […] (άρθρο 203 παρ.1 Ν.4412/2016).

Συνεπώς, φαίνεται πως αρμόδια καθίσταται πλέον η Οικονομική Επιτροπή και στο στάδιο εκτέλεσης της σύμβασης, καθώς ασκεί καθήκοντα αναθέτουσας αρχής.

Πρέπει όμως να σημειώσουμε ότι με το ίδιο άρθρο του Ν.4623/2019 τροποποιήθηκε η περιπτ.η του άρθρου 72 του Ν.3852/2010, η οποία μάλιστα τροποποιήθηκε εκ νέου με την παρ.9α του άρθρου 10 του Ν.4625/2019 και ορίζει πλέον ότι η Οικονομική Επιτροπή: «η) Αποφασίζει αιτιολογημένα για την τροποποίηση του φυσικού ή οικονομικού αντικειμένου συμβάσεων, σύμφωνα με την εφαρμοζόμενη σε κάθε περίπτωση νομοθεσία. Στις συμβάσεις του προηγούμενου εδαφίου εγκρίνει το πρωτόκολλο παραλαβής με αιτιολογημένη απόφασή της.»

Εφόσον όμως η Οικονομική Επιτροπή ασκεί καθήκοντα αναθέτουσας αρχής, για ποιο λόγο διατηρείται η συγκεκριμένη ρύθμιση, η οποία θεσπίστηκε ως ειδική αρμοδιότητα της Οικονομικής Επιτροπής όταν αρμόδιο για τις τροποποιήσεις ήταν το Δημοτικό Συμβούλιο; Μήπως πρόθεση του νομοθέτη ήταν τελικά να διευκρινίσει ότι η Οικονομική Επιτροπή ασκεί καθήκοντα αναθέτουσας αρχής μόνο στο στάδιο την ανάθεσης της σύμβασης;

β. Εάν θεωρήσουμε ότι πράγματι καθίσταται πλέον αρμόδια και στο στάδιο της εκτέλεσης η Οικονομική Επιτροπή, από πότε ισχύει η νέα αρμοδιότητά της; Καταλαμβάνει και εκκρεμείς συμβάσεις;

Στο νόμο δεν ρυθμίζεται η μεταβατική περίοδος, οπότε και αυτό αποτελεί ένα εύλογο ερώτημα. Ο γενικός κανόνας είναι ότι τροποποιήσεις που αφορούν δημόσιες συμβάσεις δεν καταλαμβάνουν τις εκκρεμείς διαδικασίες, αλλά μόνο όσες αρχίζουν μετά την τροποποίηση, εκτός φυσικά εάν υπάρχει διαφορετική ρύθμιση. Η συγκεκριμένη τροποποίηση δεν αφορά ωστόσο το Ν.4412/2016 ούτε επηρεάζει τη διαδικασία ανάθεσης και εκτέλεσης της σύμβασης, αλλά πρόκειται για μια αναδιάρθρωση αρμοδιοτήτων των οργάνων του φορέα, οπότε μπορεί να θεωρηθεί ότι εφαρμόζεται και στις εκκρεμείς συμβάσεις.

Από τη δημοσίευση του Ν.4623/2019 μέχρι σήμερα έχουμε επικοινωνήσει με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς (ΕΑΑΔΗΣΥ, Υπουργείο Εσωτερικών, Γραφείο Υπουργού, Υπουργείο Υποδομών) για να διευκρινίσουμε τις προθέσεις του νομοθέτη, ωστόσο το θέμα βρίσκεται υπό διερεύνηση και δεν γνωρίζουμε πότε θα υπάρξουν σχετικές οδηγίες. Φυσικά, θα σας ενημερώσουμε άμεσα για οτιδήποτε νεότερο.