Περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την εξόρυξη πετρελαίου στον Πρίνο; Nαι, υπάρχουν

Από το Σαράντη Δημητριάδη, ομότιμο καθηγητή γεωλογίας ΑΠΘ

Το βαρύ πυροβολικό των επιχειρημάτων των πετρελαιάδων και των υπηρεσιακών παραγόντων του ΥΠΕΝ για να κλείσουν το στόμα όσων αντιτίθενται στις εξορύξεις υδρογονανθράκων είναι το μηδενικό δήθεν αρνητικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα από τις εξορύξεις στον Πρίνο και από την παρουσία των πετροχημικών εγκαταστάσεων στην απέναντι ακτή της Καβάλας. Αλλά οι οι κάτοικοι της Καβάλας και της Νέας Καρβάλης που ζουν επί δεκαετίες με την πετρελαϊκή βιομηχανία δίπλα τους δεν εμπιστεύονται τις διαβεβαιώσεις. Και μάλιστα ενοχοποιούν τις δύο μεγάλες βιομηχανίες – τη Βιομηχανία Φωσφορικών Λιπασμάτων (ΒΦΛ) και τα Πετρέλαια για τα υψηλά ποσοστά καρκίνων στην περιοχή.

Δεν έχουν άδικο να είναι δύσπιστοι. Με αφορμή – για παράδειγμα – την ανάρτηση: «Ξεχείλισε» η οργή των Καρβαλιωτών απέναντι στη ΒΦΛ: Ντροπή σας! Έρχεστε εδώ και προσβάλλετε τη μνήμη των νεκρών μας! μεταφέρω εδώ τα αποτελέσματα κάποιων ερευνητικών εργασιών που καταρρίπτουν τους ισχυρισμούς περί «μηδενικής αρνητικής επίπτωσης». Τα παρακάτω δε προς γνώσιν και των κατοίκων της περιοχής, που κατέχει, αν δεν κάνω λάθος, το πανελλήνιο ρεκόρ σε καρκινογενέσεις:

Σε διδακτορική εργασία του 2008 με τίτλο: «Environmental organic-chemical analyses of water and sediment samples from the industrial area of Kavala city, Northern Greece», της ‘Αννας Γρηγοριάδου, που εκπονήθηκε στο Πολυτεχνείο του Aachen, διαβάζουμε μεταξύ των συμπερασμάτων της τα εξής, όπως με ακριβή μετάφραση στα ελληνικά μεταφέρω:

«…σε όλα τα δείγματα θαλάσσιων ιζημάτων παρατηρήθηκε πετρελαϊκής προέλευσης ρύπανση, αν και ο δείκτης ολικού οργανικού άνθρακα ήταν χαμηλός (μέσος όρος 1,03). Είναι πολύ πιθανό αυτή η πετρελαϊκή ρύπανση να οφείλεται σε απροσεξίες χειρισμών του πετρελαίου και των πετρελαϊκών προϊόντων ή από τις καθημερινές διεργασίες στις πλησίον των ακτών εγκαταστάσεις και στις λιμενικές εργασίες φορτοεκφορτώσεων».

«Θειούχες ετεροκυκλικές ενώσεις είναι γνωστά συστατικά του υψηλής περιεκτικότητας σε θείο πετρελαίου καθώς και των υδατικών απόβλητων των πετροχημικών διεργασιών που προκύπτουν από την επίδραση πετρελαϊκών υλικών με υδατικές φάσεις εμπλουτισμένες σε αναγωγικές μορφές θείου. Αυτό συμφωνεί με την περίπτωσή μας όπου η ρύπανση με πολυθειούχες ετεροκυκλικές ενώσεις εμφανίζεται, με εξαιρετικά μάλιστα υψηλές συγκεντρώσεις, αποκλειστικά στα δείγματα που συλλέχθηκαν από το κανάλι δια του οποίου η τοπική πετροχημική βιομηχανία απάγει στο περιβάλλον τα υδαρή της απόβλητα. Επειδή αυτή η ομάδα των ρυπαντών εμφανίστηκε μόνο στη συγκεκριμένη περιοχή, εκλαμβάνεται ως μοριακός δείκτης ρυπαντικών εκροών της τοπικής πετροχημικής βιομηχανίας».

«Οι περισσότερες από τις προσδιορισθείσες οργανικές ενώσεις στην παράκτια ζώνη της βιομηχανικής περιοχής δεν συμπεριλαμβάνονται στις ανιχνευόμενες από το δίκτυο περιβαλλοντικής παρακολούθησης της περιοχής, παρόλο που αρκετές από αυτές συνιστούν μια τοξική και βλαπτική απειλή για το περιβάλλον, π.χ. οι εξ αυτών αλογονωμένες υποομάδες».

Σε άλλη εργασία, των Παπαστέργιος και λοιποί, του 2004 με τίτλο: «Heavy metals and toxic trace element contents in soils of selected areas of the Kavala prefecture, Northern Greece» που δημοσιεύθηκε στο Δελτίο της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρείας, τόμος XXXIV, διαβάζουμε τα εξής:

«Άλλα ιχνοστοιχεία με μέσες συγκεντρώσεις υψηλότερες από 100 mg/kg είναι τα As, Ba, Mn, and Ti. .. Το Αρσενικό παρουσιάζει την υψηλότερη μέση τιμή (168,24 mg/kg), με μέγιστή του τιμή στο δείγμα S7 (1634,46 mg/kg). Το Αρσενικό είναι ένα κλάσης Α καρκινογόνο στοιχείο και η ελάχιστη ανεκτή περιεκτικότητα σ’αυτό στα δείγματα επιφανειακού εδάφους για μεν τις ΗΠΑ (και ανάλογα με την Πολιτεία) κυμαίνεται μεταξύ 0,8 και 20 mg/kg, για δε τον Καναδά μεταξύ 25 -50 mg/kg. Ο Μόλυβδος είναι ένα άλλο στοιχείο με υψηλή μέση τιμή στα δείγματα που εξετάστηκαν (74,63 mg/kg) φτάνοντας μάλιστα σε ένα δείγμα μέχρι και 481,51 mg/kg). Ο Μόλυβδος συμπεριλαμβάνεται στους Επικίνδυνους Αέριους Ρυπαντές (HAP) και ως το υπ’αριθμόν ένα στοιχείο συναγερμού της Υπηρεσίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ. ..Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι στα επιφανειακά δείγματα εδάφους της περιοχής, τα στοιχεία Άργυρος, Αρσενικό και Μόλυβδος είναι εμπλουτισμένα κατά 21, 15 και πάνω από 3 αντίστοιχα».

Σε άλλη ανάρτηση θα αιτιολογηθεί γιατί αυτές οι υψηλές τιμές των συγκεκριμένων στοιχείων στη συγκεκριμένη περιοχή. Και θα φανεί πως και αυτές μπορεί να σχετίζονται με τις διεργασίες στις πετροχημικές εγκαταστάσεις Καβάλας – Νέας Καρβάλης, όπως τουλάχιστον γινόταν κάποια χρόνια πριν -και καθόλου περιέργως, όπως ίσως ακουστεί, και με τις εξορύξεις στην ανατολική Χαλκιδική.