Η εκτίμηση του ΜΕΤΑ για τον κρατικό προϋπολογισμό του 2019

Το ΜΕΤΑ καλεί όλους τους εργαζομένους, σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, τους συνταξιούχους και τους νέους να δώσουν δυναμικό «παρών»στη συγκέντρωση διαμαρτυρίας που διοργανώνεται από τις Ομοσπονδίες και τα Σωματεία, την Τρίτη 18 Δεκέμβρη 2018 και ώρα 6.30μμ., στην πλατεία Κοραή, καθώς και στην πορεία που θα ακολουθήσει προς τη Βουλή, όπου και θα ψηφίζεται ο Προϋπολογισμός 2019

Η κατάθεση του Προϋπολογισμού 2019 αξιοποιείται από τη κυβέρνηση ως μοχλός εξωραϊσμού της πολιτικής της και δημιουργίας προσδοκιών ότι μπαίνουμε στο δρόμο της οριστικής εξόδου από τα Μνημόνια και τις πολιτικές λιτότητας, στην οδό της ανάπτυξης και σταδιακής βελτίωσης της ζωής του ελληνικού λαού.

Ποια είναι όμως η πραγματικότητα. Με βάση τα επίσημα στοιχεία, χρειάζεται κατ’ αρχάς να δούμε την πορεία της ελληνική οικονομίας και τις προοπτικές της, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τη γενικότερη πορείας της διεθνούς οικονομίας και ιδιαίτερα της ευρωζώνης. Η τελευταία το 2019, προβλέπεται να έχει να έχει αύξηση του ΑΕΠ 1,9%, έναντι 2% το 2018 και 2,4% το 2017, ο πληθωρισμός θα κινηθεί περί το 2%, ενώ η ανεργία γύρω στο 18,5%. Η ελληνική οικονομία από την πλευρά της, σύμφωνα με τα στοιχεία της Εισηγητικής Έκθεσης του Προϋπολογισμού 2019, παρά τα σημάδια ασθενικής ανάκαμψης τα τελευταία χρόνια (αύξηση ΑΕΠ 2018 γύρω στο 2% σε σχέση με προβλέψεις για 2,5%, ανεργία γύρω στο 18,5%), δεν εμφανίζει δυναμική ανάκαμψης και έξοδο από την κρίση.

Οι περισσότεροι δείκτες παρουσιάζουν οριακή βελτίωση (σχεδόν μηδενική αύξηση κατανάλωσης και επενδύσεων, οριακή μείωση ανεργίας με διεύρυνση των προγραμμάτων ελαστικής εργασίας, συνέχιση της φυγής νέων στο εξωτερικό, υπερφορολόγηση λαϊκών στρωμάτων, κυρίως με έμμεσους φόρους, μείωση κοινωνικών δαπανών, συρρίκνωση αγοραστικής δύναμης μισθών και συντάξεων, ένταση κατασχέσεων και πλειστηριασμών κά). Αντίθετα η κερδοφορία των μεγάλων επιχειρήσεων τα τελευταία χρόνια σημειώνει «άνθιση» ενώ η «φτωχοποίηση» του ελληνικού λαού συνεχίζεται καλύπτοντας μια περίοδο δέκα ετών. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ΑΕΠ από 242,1 δις € το 2008, λόγω κρίσης και Μνημονίων, βυθίστηκε σταδιακά ως το 2016 στα 174,4 δις (μείωση -28%), ενώ 2018 προβλέπεται να ανέλθει στα 185,6 δις €.

Το 2019, οι προβλέψεις για το ΑΕΠ αναφέρουν αύξηση 2,5%, η οποία θεωρείται υπεραισιόδοξη από τον ΟΟΣΑ, ΕΕ και ΔΝΤ (προβλέπουν γύρω στο 2%) δεδομένου ότι η αύξηση της κατανάλωσης θα είναι οριακή (ιδιωτική 1,1% και δημόσια 0,6%), ενώ οι επενδύσεις θα κινηθούν στα ίδια επίπεδα με 2018. (Οι κρατικές επενδύσεις περικόπτονται κατά 550 εκατ. για να πιαστούν τα «πρωτογενή πλεονάσματα» και οι ιδιωτικές παρ’ ότι προβλέπεται αύξηση 11,9%, θεωρείται ανεδαφική αφού ίδιες προβλέψεις υπήρχαν το 2018 και τελικά θα αυξηθούν μόλις 0,8%). Από την άλλη δεν προβλέπεται καμιά θετική εξέλιξη στο ξεπέρασμα της πιστωτικής στενότητας των τραπεζών και παροχή ρευστότητας στις επιχειρήσεις. Τέλος το εξωτερικό ισοζύγιο θα βελτιωθεί ελαφρά σε σχέση με το 2018 (εξαγωγές +5,8% και εισαγωγές +5,2%), ενώ θα επιδεινωθεί ο πληθωρισμός (από 0,8% σε 1,2%).

Η υπεραισιοδοξία εξέλιξης βασικών οικονομικών δεικτών, στο νέο Προϋπολογισμό 2019, εκδηλώνεται με την πρόβλεψη επίτευξης υψηλών «πλεονασμάτων» (3,96% του ΑΕΠ το 2018 και 4,25% το 2019), στη βάση του οποίων …«θεμελιώνονται» προεκλογικές υποσχέσεις, για παροχές ύψους 910 εκατ. € το 2019, ορισμένες μεταχρονολογημένες για το 2020!

Έσοδα και δαπάνες νέου Προϋπολογισμού 2019. Το σύνολο των δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού καρατομείται κατά 1,3 δισ. ευρώ και διαμορφώνεται στα 56,9 δισ., από 58,2 δισ. φέτος, ενώ οι νέοι στόχοι είναι χαμηλότεροι κατά 573 εκατ. ακόμη και σε σχέση με τις προβλέψεις του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου που ψηφίστηκε το καλοκαίρι.

Τα καθαρά ποσά φόρων (δηλαδή χωρίς τις επιστροφές σε δικαιούχους) θα απογειωθούν κατά 1 δισ. Ειδικότερα, από 45,4 δισ. φέτος, προβλέπεται να φτάσουν τα 46,4 δισ. το 2019, στοιχείο ενδεικτικό του εύρους των παρεμβάσεων που θα γίνουν προκειμένου να «κλειδώσει» ο στόχος. Προβλέπεται αύξηση εσόδων από ΦΠΑ κατά 200 εκατ. € και από ειδικούς φόρους κατανάλωσης κατά 140 εκατ. €.

Την ίδια ώρα, το πακέτο με τα «αντίμετρα» περιλαμβάνει νέα μέτρα στήριξης του κεφαλαίου. Μεταξύ των προωθούμενων διατάξεων δεσπόζουν:

  • Η κρατική επιδότηση στο 50% των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών για νέους μισθωτούς έως 24 ετών, με ποσό ύψους 51 εκατ. για το 2019.

  • Η μείωση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή στα επιχειρηματικά κέρδη κατά τέσσερις μονάδες, από το 29% στο 25%, σε βάθος τετραετίας, αρχής γενομένης από το 2019 (28% από 29%).

  • Η μείωση φορολογίας και επί των διανεμόμενων κερδών, στο 10% από 15%.

  • Επιπλέον, παρότι οι παλιές συντάξεις προσωρινά διασώζονται από περικοπές, οι νέες έχουν ήδη περικοπεί (με βάση το Νόμο Κατρούγκαλου 2016) και όλες μαζί θα υποστούν σταδιακή μείωση 8-10% λόγω της αύξησης του πληθωρισμού, αφού θα παραμείνουν «παγωμένες» ως το 2022.!!

Με πρόσφατη νομοθετική παρέμβασή της η κυβέρνηση θωρακίζει το νόμο λαιμητόμο (Ν.4387/16) και τον διατηρεί σε απόλυτη ισχύ. Ταυτόχρονα αυξάνει η ….«ουρά αναμονής» των νέων συνταξιούχων για τη χορήγηση σύνταξης. Επίσης περικόπτονται κονδύλια στήριξης ευπαθών κοινωνικών ομάδων σε σχέση με τις εξαγγελίες Α. Τσίπρα στη ΔΕΘ. Προβλέπεται επίσης οριακή μείωση ΕΝΦΙΑ (10% μεσοσταθμικά) και μείωση κατά 1/3 των ασφαλιστικών εισφορών σε ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες. Την ίδια ώρα που δίδονται φοροαπαλλαγές στις μεγάλες επιχειρήσεις, διατηρείται η μείωση του αφορολόγητου 40% από το 2020, ενώ η επαναφορά του κατώτατου μισθού στα προ κρίσης επίπεδα (751 €) έχει παραπεμφθεί στις «καλένδες», παρ’ ότι τα κέρδη των ΑΕ & ΕΠΕ τα τελευταία χρόνια, βρίσκονται σε «άνθιση».!

Σημαντικές είναι επίσης οι περικοπές στη μισθοδοσία των εργαζόμενων στο δημόσιο, καθώς και των κοινωνικών δαπανών (συντάξεις, υγεία, παιδεία, πρόνοια, απασχόληση, επιδόματα ανεργίας, κοινωνικά επιδόματα κά). Ειδικότερα οι δαπάνες μισθοδοσίας περιορίζονται κατά 3,8% (από 13,5 δις σε 13 δις) και η επιχορήγηση στα ασφαλιστικά ταμεία κατά 935 εκατ.

Χωρίς τέλος η επίθεση σε Υγεία – Παιδεία – Ασφάλιση. Οι κρατικές δαπάνες για την υγεία διατηρούνται σε ακόμα χαμηλότερα επίπεδα 3.824 εκατ ευρώ, ποσοστό σχεδόν 2% του ΑΕΠ. Τα χρηματοδοτικά κενά καλούνται να τα καλύψουν οι πολίτες είτε έμμεσα μέσω του ΕΟΠΥΥ ο οποίος στηρίζεται στις εισφορές των ασφαλισμένων  είτε άμεσα με πληρωμές από την τσέπη τους.

Ακόμα και αν στην κρατική χρηματοδότηση προστεθεί η χρηματοδότηση από τον ΕΟΠΥΥ για τις υπηρεσίες υγείας, οι συνολικές δημόσιες δαπάνες θα παραμείνουν στα επίπεδα γύρω από το 5% με μεγαλύτερη πιθανότητα να υπολείπονται ακόμα και αυτού του ποσοστού.

Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι η συνολική χρηματοδότηση των Νοσοκομείων για τις λειτουργικές τους ανάγκες και πρόσθετες αμοιβές (από το κράτος, τον ΕΟΠΥΥ και τα ίδια έσοδα) υπολείπεται των δαπανών κατά 598 εκατ. ευρώ. Συγκεκριμένα, για τα Νοσοκομεία προβλέπονται έσοδα 2.541 εκατ. ευρώ και έξοδα 3.139 εκατ. ευρώ. Θεωρητικά αυτό το έλλειμμα θα καλυφθεί από ταμειακά υπόλοιπα των νοσοκομείων. Αναρωτιόμαστε πώς είναι δυνατό να συμβεί αυτό τη στιγμή που οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των νοσοκομείων τον Οκτώβριο του 2018 ήταν 476 εκατ. ευρώ και οι συνολικές οφειλές πολύ περισσότερες.

Οι δαπάνες για την Παιδεία, στο νέο προϋπολογισμό εμφανίζονται ακόμα περισσότερο μειωμένες, σε απόλυτους αριθμούς (από τα 7,360 δισ. ευρώ στα 7,316 δισ. ευρώ).

Χαρακτηριστικά, για τον ενοποιημένο προϋπολογισμό των φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης προϋπολογίζεται πλεόνασμα ύψους 1,673 δισ. ευρώ!

Από αυτά, 910 εκατ. είναι το πλεόνασμα που προϋπολογίζεται στα ασφαλιστικά ταμεία, παρότι η χρηματοδότησή τους από τον τακτικό προϋπολογισμό θα μειωθεί κατά 935 εκατ. (από τα 14,79 δισ. φέτος, σε 13,855 δισ. το 2019)!

Η συνολική δαπάνη για τις συντάξεις μειώνεται κατά 275 εκατ. ευρώ (από 28,662 δισ. στα 28,387 δισ.), ενώ ειδικά το κονδύλι για τις κύριες συντάξεις μειώνεται κατά 348 εκατ.

Παράλληλα, και ενώ η παραπέρα μείωση των συντάξεων κάνει αχρείαστη για το 2019 τη μεταφορά πόρων από το Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), το χαράτσι της «εισφοράς αλληλεγγύης» θα καταβάλλεται κανονικά και προβλέπεται να φτάσει στα 648 εκατ. ευρώ, διαμορφώνοντας το συνολικό πλεόνασμα και αυτού του φορέα στα 1,378 δισ.

Από την άλλη αυξάνονται οι δαπάνες για προγράμματα απασχόλησης κατά 140 εκατ. (στην ουσία ανακύκλωσης ανέργων). Σημαντικές περικοπές γίνονται στις μεταβιβάσεις προς τους ΟΤΑ (από 3,2 δις σε 2,4 δις), ενώ παράλληλα μεταφέρονται οι αρμοδιότητες καταβολής προνοιακών επιδομάτων από τους Δήμους στον ΟΠΕΚΑ. Ειδικότερα οι κεντρικοί αυτοτελείς πόροι προς του ΟΤΑ (ΚΑΠ), περικόπτονται από 3,1 δις σε 2,4 δις και οι επιχορηγήσεις στους ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού, από 90 σε 43 εκατ. Αντίθετα οι στρατιωτικές δαπάνες (σε μεγάλο βαθμό εξυπηρετούν σχεδιασμούς του ΝΑΤΟ) αυξάνονται από 3.280 σε 3.359 εκατ. (+2,4%), ενώ οι δαπάνες για Αθλητισμό-Πολιτισμό μειώνονται από 318 σε 305 εκατ. € (-4,2%).! Τέλος όσον αφορά τις δοσοληψίες με την ΕΕ, προβλέπεται καθαρή μείωση κονδυλίων από 4,1 δις σε 3,8 δις €.!

Δημόσιο χρέος, «πλεονάσματα», ιδιωτικοποιήσεις, τράπεζες. Στο μεγάλο θέμα του Χρέους, ο νέος Προϋπολογισμός δεν φέρνει κάτι καινούργιο, αλλά συνεχίζει την πολύμορφη καταλήστευση του ελληνικού λαού για πληρωμή των τοκοχρεολυσίων (13-14 δις ετησίως) με «αιματηρά πλεονάσματα» από τη φορολεηλασία λαϊκών στρωμάτων, μειώσεις μισθών και συντάξεων, περικοπές κοινωνικών και αναπτυξιακών δαπανών, καταλήστευση δημόσιας περιουσίας, ηλεκτρονικών πλειστηριασμών, κατασχέσεων για χρέη στις ΔΟΥ, κά. Είναι χαρακτηριστικό ότι το δημόσιο χρέος στο τέλος του 2018 εκτιμάται σε 335 δις € ή 180,4% του ΑΕΠ, ενώ το σύνολο των δαπανών εξυπηρέτησης (τοκοχρεολύσια) στο διάστημα 2009-2017, ανήλθαν 336,2 δις.!

Ιδιαίτερα αρνητικές είναι οι εξελίξεις στα χρέη φορολογούμενων προς το δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία και «κόκκινα δάνεια» στις τράπεζες. Σύμφωνα με στοιχεία της ΑΑΔΕ, το Σεπτέμβρη ’18, το συνολικό ύψος χρεών στις ΔΟΥ, ήταν 103 δις (από τα οποία 16,3 δις είναι «ανεπίδεκτα είσπραξης»), ενώ ο αριθμός των φορολογουμένων με χρέη, ανέρχονταν σε 4,3 εκατ. άτομα! Δηλ. 1 στους 3 φορολογούμενους! Από αυτούς το 1,8 εκατ. φορολογούμενοι είναι σε καθεστώς «αναγκαστικής είσπραξης» (κατασχέσεις μισθών, τραπεζικών λογαριασμών, περιουσιακών στοιχείων, κά). Αν υπολογίσουμε και τις εκατοντάδες χιλιάδες οφειλέτες στα ασφαλιστικά ταμεία και τράπεζες, αποκτούμε μια εικόνα της φτωχοποίησης του ελληνικού λαού.

Η κυβέρνηση «επαίρεται» για την επίτευξη υψηλών «πρωτογενών πλεονασμάτων», τα οποία το 2018 εκτιμώνται σε 7,5 δις (3,98% του ΑΕΠ) και το 2019 σε 8,1 δις (4,25% του ΑΕΠ). Ωστόσο δεν πρόκειται για «παραγωγικά πλεονάσματα», αλλά «πλεονάσματα φτώχειας» μέσω της φορολεηλασίας των λαϊκών στρωμάτων, μείωσης μισθών-συντάξεων, ξεπουλήματος δημόσιας περιουσίας, κά. Ειδικότερα τα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις το 2018 υπολογίζονται σε 2.152 εκατ., από τα οποία μόνο 738 πραγματοποιήθηκαν (τα υπόλοιπα είναι σε εκκρεμότητα), ενώ το 2019 υπολογίζονται σε 1.531 εκατ. Κατά συνέπεια το λεγόμενο «κοινωνικό μέρισμα» είναι προϊόν άγριας «φτωχοποίησης» (παίρνουν από τη μια τσέπη 100 και επιστρέφουν στην άλλη 10).! Ακόμα και αν σε περιορισμένο βαθμό υπάρχει κάποια αναδιανεμητική διάσταση, αυτή κινείται στη λογική της ελεημοσύνης (κουπόνια για συσσίτια) και δεν καταπολεμά τις βαθύτερες αιτίες της φτωχοποίησης, αντίθετα τη διαιωνίζει. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι ένα νοικοκυριό με δύο ενήλικα μέλη και συνολικό ετήσιο εισόδημα 7.500 €, θα έχει ετήσιο «κοινωνικό μέρισμα» 675 €, ενώ με εισόδημα ως 13.500 €, θα έχει 375 €.!

Συνολικά ο Προϋπολογισμός 2019, παρ’ ότι χαρακτηρίζεται από την κυβέρνηση «μεταμνημονιακός», έχει στο …«DNA» του όλα τα χαρακτηριστικά των προηγούμενων, δεδομένου ότι κινείται στα πλαίσια των δεσμεύσεων του νέου «άτυπου» Μνημονίου που ψήφισε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ τον Ιούνιο 2018, για το διάστημα 2019-2022. Ωστόσο για την κυβέρνηση, λες και δεν …«τρέχει τίποτα», εμφανίζει τις ακραίες νεοφιλελεύθερες δεσμεύσεις ως απαλλαγή από τη «Λιτότητα» και την «Επιτροπεία». Μάλιστα ο Πρωθυπουργός προσπαθεί να εμφανίσει τα «ψίχουλα» των προεκλογικών παροχών (από τα «ματωμένα πλεονάσματα» της υπερφορολόγησης μισθών-συντάξεων και λαϊκής περιουσίας), ως «απόδειξη» εξόδου από τα Μνημόνια!


  • Το ΜΕΤΑ καλεί όλους τους εργαζομένους, σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, τους συνταξιούχους και τους νέους να δώσουν δυναμικό «παρών»στη συγκέντρωση διαμαρτυρίας που διοργανώνεται από τις Ομοσπονδίες και τα Σωματεία, την Τρίτη 18 Δεκέμβρη 2018 και ώρα 6.30μμ., στην πλατεία Κοραή, καθώς και στην πορεία που θα ακολουθήσει προς τη Βουλή, όπου και θα ψηφίζεται ο Προϋπολογισμός 2019.