Σύνταξη λόγω θανάτου: Ερωταπαντήσεις για τις προϋποθέσεις απονομής και τα ποσά

Για τις προϋποθέσεις απονομής αλλά και τα ποσά συνταξιοδότησης λόγω θανάτου ενημερώνει ο ΕΦΚΑ μέσω της ιστοσελίδας του. Μάθετε περισσότερα για τους δικαιούχους σύνταξης λόγω θανάτου, τις αναγνωρίσεις χρόνων καθώς και για το τι συμβαίνει σε περίπτωση που η/ο χήρα/ος εργάζεται ή συνταξιοδοτείται από δικό της/του δικαίωμα μέσα από τις απαντήσεις σε βασικά ερωτήματα.

Προϋποθέσεις απονομής

1. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις απονομής σύνταξης λόγω θανάτου με τον νέο ασφαλιστικό νόμο 4387/2016;

Οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης λόγω θανάτου ασφαλισμένου ή συνταξιούχου από 13/05/2016 αναφέρονται αναλυτικά στην εγκύκλιο 6/2018 του ΕΦΚΑ.

2. Ποιοι είναι οι δικαιούχοι σύνταξης λόγω θανάτου από 13.5.2016;

Τα πρόσωπα που δικαιούνται σύνταξη λόγω θανάτου ασφαλισμένου/-ης ή συνταξιούχου που απεβίωσε από 13.5.2016 και μετά είναι ο/η επιζών/-ώσα σύζυγος και το έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης, τα τέκνα του θανόντος (νόμιμα, νομιμοποιηθέντα, αναγνωρισθέντα, υιοθετηθέντα και όσα εξομοιώνονται με αυτά) και ο/η διαζευγμένος/-η.

3. Πόσο χρόνο πρέπει να έχει διαρκέσει ο γάμος προκειμένου να χορηγηθεί σύνταξη λόγω θανάτου ασφαλισμένου/συνταξιούχου από 13.5.2016 και μετά;

Ο γάμος ή το σύμφωνο συμβίωσης μεταξύ του θανόντος ασφαλισμένου ή συνταξιούχου και του επιζώντος συζύγου/ετέρου μέρους συμφώνου συμβίωσης θα πρέπει να έχει διαρκέσει από τη σύναψή του μέχρι την ημερομηνία θανάτου πέντε έτη.

Η προϋπόθεση αυτή δεν ελέγχεται στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) Ο θάνατος οφείλεται σε ατύχημα που προήλθε πρόδηλα και αναμφισβήτητα εξαιτίας της υπηρεσίας (κατά τις διατάξεις που ισχύουν για τους ασφαλισμένους στους τ. φορείς κοινωνικής ασφάλισης που εντάχθηκαν στον Ε.Φ.Κ.Α., πρόκειται για τις περιπτώσεις ατυχήματος που χαρακτηρίζεται εργατικό) ή σε ανθρωποκτονία. β) Κατά τη διάρκεια του γάμου γεννήθηκε ή με το γάμο νομιμοποιήθηκε, αναγνωρίστηκε ή υιοθετήθηκε τέκνο. γ) Η χήρα κατά το χρόνο του θανάτου τελούσε σε κατάσταση εγκυμοσύνης, η οποία δεν διεκόπη και γεννήθηκε ζων τέκνο. δ) Συντρέχει η περίπτωση ανασύστασης προϋπάρξαντος γάμου. Στην περίπτωση αυτή ο αρχικός και ο εξ ανασυστάσεως γάμος, κατά τη διάρκεια του οποίου απεβίωσε ο σύζυγος, πρέπει να έχουν διαρκέσει συνολικά τουλάχιστον πέντε έτη, ο δε εξ ανασυστάσεως πρέπει να είχε διάρκεια τουλάχιστον έξι μηνών.

4. Ποια είναι τα ποσοστά των δικαιούχων σύνταξης λόγω θανάτου από 13.5.2016 και μετά;

Τα ποσοστά αναφέρονται αναλυτικά στην εγκύκλιο 6/2018 του ΕΦΚΑ.

5. Μισθωτός ασφαλισμένος απεβίωσε μετά τις 13/5/2016 χωρίς να έχουν συμπληρωθεί οι ελάχιστες προϋποθέσεις ασφάλισης για απονεμηθεί σύνταξη λόγω θανάτου στα μέλη της οικογένειάς του. Έχουν δικαίωμα να αναγνωρίσουν το χρόνο στρατιωτικής υπηρεσίας του;

Δικαίωμα αναγνώρισης του χρόνου στρατιωτικής υπηρεσίας έχουν οι δικαιούχοι σύνταξης λόγω θανάτου ασφαλισμένου από 13.5.2016 και μετά (ο/η επιζών/-ώσα σύζυγος, το έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης, εφόσον έχουν συμπληρώσει το 60ό έτος της ηλικίας τους, καθώς και τα τέκνα του θανόντος).

6. Είμαι διαζευγμένη και έχω εισόδημα από συντάξεις και ενοίκια. Δικαιούμαι σύνταξη λόγω θανάτου συνταξιούχου μετά τις 13.5.2016;

Το δικαίωμα των διαζευγμένων στη σύνταξη λόγω θανάτου συναρτάται και με εισοδηματικά κριτήρια. Το μέσο μηνιαίο ατομικό φορολογητέο εισόδημά τους δεν πρέπει να υπερβαίνει το διπλάσιο του ποσού που αντιστοιχεί στο Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφάλιστων Υπερηλίκων που καταβάλλεται από τον ΟΓΑ (κατά την πρώτη εφαρμογή του νόμου δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 720,00€). Στο εισόδημα αυτό δεν θα συνυπολογίζεται η διατροφή που κατέβαλε ο πρώην σύζυγος.

7. Για πόσο χρόνο δικαιούνται σύνταξη λόγω θανάτου τα τέκνα ασφαλισμένου/συνταξιούχου που απεβίωσε από 13.5.2016 και μετά;

Τα τέκνα δικαιούνται σύνταξη λόγω θανάτου για όσο χρόνο παραμένουν άγαμα και δεν έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, μέχρι να συμπληρώσουν το 18ο έτος της ηλικίας τους ή μέχρι να συμπληρώσουν το 24ο έτος της ηλικίας τους, εφόσον και για όσο χρόνο φοιτούν σε ανώτερες ή ανώτατες αναγνωρισμένες σχολές του εσωτερικού ή του εξωτερικού ή σε Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης ή Κέντρα/Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης ή στο «Μεταλυκειακό έτος-τάξη μαθητείας» ή μέχρι να συμπληρώσουν το 24ο έτος της ηλικίας τους εφόσον ο θάνατος επήλθε κατά τη διάρκεια του έτους προετοιμασίας τους για την εισαγωγή σε ανώτερη ή ανώτατη σχολή.

Το συνολικό ποσό της κατά μεταβίβαση σύνταξης του επιζώντος συζύγου και των τέκνων σε καμία περίπτωση καταρχήν δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό της σύνταξης του θανόντος. Σε περίπτωση που το άθροισμα των ποσοστών των δικαιούχων υπερβαίνει το ποσό της σύνταξης του θανόντος περιορίζεται ισόποσα μόνο το ποσοστό των τέκνων. Ωστόσο, όταν χορηγείται το κατώτατο όριο σύνταξης λόγω θανάτου σε τουλάχιστον ένα από τα δικαιοδόχα πρόσωπα το συνολικό ποσό της σύνταξης του επιζώντος συζύγου και των τέκνων είναι επιτρεπτό να υπερβαίνει το ποσό της σύνταξης του θανόντος.

8. Τέκνο σπουδάζει σε εκπαιδευτήριο μεταλυκειακής, μη τυπικής εκπαίδευσης – Κολλέγιο. Δικαιούται σύνταξη λόγω θανάτου του γονέα του;

Η φοίτηση σε Μεταλυκειακά κέντρα/Κολλέγια δεν δημιουργεί δικαίωμα συνταξιοδότησης λόγω θανάτου στα τέκνα θανόντος ασφαλισμένου/συνταξιούχου, επειδή οι φορείς αυτοί θεωρούνται μη τυπικής εκπαίδευσης και δεν περιλαμβάνονται στην Ανώτερη ή Ανώτατη βαθμίδα.

9. Έχω συνταξιοδοτηθεί για δύο χρόνια λόγω θανάτου ως τέκνο ανίκανο για κάθε βιοποριστική εργασία και έληξε η σύνταξή μου. Δικαιούμαι παράταση μέχρι να περάσω από υγειονομική επιτροπή;

Έχετε δικαίωμα να λαμβάνετε για έξι ακόμα μήνες το ποσό που σας είχε χορηγηθεί.

Ποσό

1. Έχω καταθέσει ηλεκτρονική αίτηση για χορήγηση σύνταξης λόγω θανάτου και έχω τις προϋποθέσεις να λάβω προσωρινή σύνταξη. Ποιο ποσό προσωρινής σύνταξης δικαιούμαι;

Η προσωρινή σύνταξη ανέρχεται στο 50% του ποσού που χορηγείται ως οριστική σύνταξη λόγω θανάτου και δεν μπορεί να υπολείπεται του ποσού των 360,00 ευρώ.

2. Υπάρχει περίπτωση το ποσό της σύνταξης λόγω θανάτου να είναι μεγαλύτερο από το ποσό της σύνταξης που δικαιούτο ο θανών;

ο συνολικό ποσό της κατά μεταβίβαση σύνταξης του επιζώντος συζύγου και των τέκνων σε καμία περίπτωση καταρχήν δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό της σύνταξης του θανόντος. Σε περίπτωση που το άθροισμα των ποσοστών των δικαιούχων υπερβαίνει το ποσό της σύνταξης του θανόντος περιορίζεται ισόποσα μόνο το ποσοστό των τέκνων. Ωστόσο, όταν χορηγείται το κατώτατο όριο σύνταξης λόγω θανάτου σε τουλάχιστον ένα από τα δικαιοδόχα πρόσωπα το συνολικό ποσό της σύνταξης του επιζώντος συζύγου και των τέκνων είναι επιτρεπτό να υπερβαίνει το ποσό της σύνταξης του θανόντος.

3. Χορηγείται κατώτατο ποσό σύνταξης λόγω θανάτου από 13.5.2016 και μετά;

Το κατώτατο ποσό σύνταξης λόγω θανάτου, ανάλογα με το χρόνο ασφάλισης του θανόντος, διαμορφώνεται ως εξής:

  • Μέχρι και 15 πλήρη έτη ασφάλισης: 360,00€

  • Μέχρι και 16 πλήρη έτη ασφάλισης:364,80€

  • Μέχρι και 17 πλήρη έτη ασφάλισης:369,60€

  • Μέχρι και 18 πλήρη έτη ασφάλισης: 374,40€

  • Μέχρι και 19 πλήρη έτη ασφάλισης: 379,20€

  • Από 20 πλήρη έτη ασφάλισης και άνω: 384,00€

Στην περίπτωση που χορηγείται σύνταξη θανάτου λόγω εργατικού ατυχήματος ή ατυχήματος κατά την απασχόληση ή λόγω επαγγελματικής ασθένειας, το ποσό της σύνταξης λόγω θανάτου δεν μπορεί να υπολείπεται των 768,00€. Το ποσό αυτό επιμερίζεται μεταξύ των προσώπων που δικαιούνται τη σύνταξη σύμφωνα με τα ποσοστά τους.

4. Πότε το κατώτατο ποσό της σύνταξης λόγω θανάτου επιμερίζεται στους δικαιούχους της σύνταξης και πότε αυτό καταβάλλεται αυτοτελώς;

Όταν χορηγείται σύνταξη λόγω θανάτου μόνο σε σύζυγο/έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης ή μόνο σε διαζευγμένο, το κατώτατο ποσό σύνταξης χορηγείται αυτοτελώς στο δικαιούχο, ενώ όταν συμμετέχουν στη σύνταξη και τα δύο αυτά πρόσωπα, τα ανωτέρω ποσά επιμερίζονται μεταξύ επιζώντος και διαζευγμένου, σύμφωνα με τα ποσοστά. Όταν στη σύνταξη συμμετέχουν τέκνα, το συνολικό ποσό της σύνταξης λόγω θανάτου που δικαιούνται σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υπολείπεται το κατώτατου ποσού σύνταξης, ανάλογα με τα έτη ασφάλισης του θανόντος. Σε περίπτωση που υπάρχουν περισσότερα του ενός τέκνα που δικαιούνται σύνταξη λόγω θανάτου, το κατώτατο ποσό επιμερίζεται μεταξύ τους, ακολουθώντας τα ποσοστά τους. Σε περίπτωση που συμμετέχουν στη σύνταξη αμφοτεροπλεύρως ορφανά τέκνα, έκαστο δικαιούται αυτοτελώς το κατώτατο ποσό που αντιστοιχεί στα έτη ασφάλισης του θανόντος, υπό την προϋπόθεση ότι δεν λαμβάνει ή δεν δικαιούται σύνταξη από τον άλλο γονέα.

5. Λαμβάνω σύνταξη λόγω θανάτου του συζύγου μου και σύνταξη λόγω γήρατος από 13.5.2016, χωρίς τέκνα. Μετά από τρία χρόνια θα μειωθεί κάποια από αυτές τις συντάξεις;

Όταν χορηγούνται περισσότερες της μίας συντάξεις σε σύζυγο/έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης ή διαζευγμένο/-η, η σύνταξη λόγω θανάτου μειώνεται κατά 50% μετά τη συμπλήρωση τριετίας από την πρώτη ημέρα του επόμενου του θανάτου μήνα.

6. Ο σύζυγος ήταν συνταξιούχος του τ. ΟΑΕΕ και του τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και απεβίωσε μετά τις 13.5.2016. Δικαιούμαι εθνική σύνταξη και στις δύο συντάξεις;

Χορηγείται μία εθνική σύνταξη, εφόσον πρόκειται για δύο συντάξεις από την ίδια αιτία, δηλαδή λόγω θανάτου.

Αναγνωρίσεις χρόνων

1. Μπορεί να αναγνωριστεί ο χρόνος στρατιωτικής υπηρεσίας προκειμένου να συμπληρωθούν οι προϋποθέσεις χορήγησης σύνταξης λόγω θανάτου;

Δικαίωμα αναγνώρισης του χρόνου στρατιωτικής υπηρεσίας του θανόντος ασφαλισμένου από 13.5.2016 και μετά έχουν οι δικαιούχοι σύνταξης, δηλαδή ο/η επιζών/-ώσα σύζυγος, το έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης και τα τέκνα του θανόντος.

Εργασία συνταξιούχων

1. Εάν η, ο χήρα/ος εργάζεται ή συνταξιοδοτείται από δικό της/του δικαίωμα σε τι ποσοστό θα περικοπεί το καταβαλλόμενο ποσό της συντάξεως λόγω θανάτου του ασφ/νου ή συνταξιούχου συζύγου της/του;

Η εργασία/αυτοαπασχόληση ή η συνταξιοδότηση από οποιαδήποτε πηγή συνεπάγεται μείωση κατά 50% του ποσού της σύνταξης που δικαιούται ο επιζών σύζυγος/έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης/διαζευγμένος, μετά τη συμπλήρωση τριετίας από την πρώτη του επομένου του θανάτου μήνα. Η εν λόγω μείωση εφαρμόζεται και στην περίπτωση συνταξιοδότησης από το εξωτερικό. Όταν όμως πρόκειται για χώρα Ε.Ε. ή κράτος με το οποίο έχει συναφθεί Διμερής Σύμβαση Κοινωνικής Ασφάλειας, η εν λόγω μείωση εφαρμόζεται μόνο στις περιπτώσεις που από το άλλο κράτος χορηγείται σύνταξη από άλλη αιτία (λόγω γήρατος ή αναπηρίας) .

Το ποσό της σύνταξης που χορηγείται σε τέκνα δεν επηρεάζεται από εργασία/αυτοαπασχόληση ή συνταξιοδότησή τους από άλλη πηγή.

Η σωματική ή πνευματική αναπηρία σε ποσοστό 67% και άνω του επιζώντος συζύγου/ετέρου μέρους του συμφώνου συμβίωσης/διαζευγμένου κατά την ημερομηνία θανάτου χορηγείται ολόκληρη η σύνταξη, για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η αναπηρία του εφόσον διατηρεί το δικαίωμα συνταξιοδότησης.

2. Λαμβάνω σύνταξη λόγω θανάτου του συζύγου μου από 13.5.2016, χωρίς τέκνα και εργάζομαι. Δικαιούμαι όλο το ποσό της σύνταξης;

Εάν εργάζεται ο σύζυγος που λαμβάνει σύνταξη λόγω θανάτου, η σύνταξη μειώνεται κατά 50% μετά τη συμπλήρωση τριετίας από την πρώτη ημέρα του επόμενου του θανάτου μήνα.

3. Λαμβάνω σύνταξη λόγω θανάτου του συζύγου μου από 13.5.2016 μαζί με τα δύο τέκνα μου και εργάζομαι. Δικαιούμαι όλο το ποσό της σύνταξης;

Εάν εργάζεται ο σύζυγος που λαμβάνει σύνταξη λόγω θανάτου, η σύνταξη μειώνεται κατά 50% μετά τη συμπλήρωση τριετίας από την πρώτη ημέρα του επόμενου του θανάτου μήνα. Το ποσό που δεν του καταβάλλεται επιμερίζεται ισόποσα στα τέκνα που δικαιούνται τη σύνταξη.

4. Λαμβάνω σύνταξη λόγω θανάτου του συζύγου μου από 13.5.2016 μαζί με τα δύο τέκνα μου και εργάζομαι. Κατά την ημερομηνία θανάτου είχα ποσοστό αναπηρίας 67%. Δικαιούμαι όλο το ποσό της σύνταξης;

Εάν εργάζεται ο σύζυγος που λαμβάνει σύνταξη λόγω θανάτου, η σύνταξη μειώνεται κατά 50% μετά τη συμπλήρωση τριετίας από την πρώτη ημέρα του επόμενου του θανάτου μήνα. Το ποσό που δεν του καταβάλλεται επιμερίζεται ισόποσα στα τέκνα που δικαιούνται τη σύνταξη. Όταν όμως ο επιζών σύζυγος κατά την ημερομηνία θανάτου είναι ανάπηρος σε ποσοστό 67%, το ποσό της σύνταξης λόγω θανάτου δεν περιορίζεται κατά 50% λόγω εργασίας για όσο διάστημα διαρκεί η αναπηρία με το ποσοστό αυτό.

5. Δικαιούμαι σύνταξη λόγω θανάτου του γονέα μου, ο οποίος απεβίωσε το 2017. Επιτρέπεται να εργάζομαι χωρίς να μειωθεί το ποσό της σύνταξής μου;

Τα τέκνα θανόντος ασφαλισμένου/συνταξιούχου από 13.5.2016 και μετά, τα οποία δικαιούνται σύνταξη μπορούν να εργάζονται χωρίς να επηρεάζεται το ποσό της σύνταξης λόγω θανάτου.