ntalakogeorgos5
Ο πρόεδρος της ΠΕΝΕΝ, Αντώνης Ντακαλογεώργος

Το σύνολο του αστικού πολιτικού συστήματος, ιδιαίτερα την περίοδο της κρίσης που μαστίζει την συντριπτική πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας και ειδικότερα τους εργαζόμενους, τους απόμαχους της δουλειάς και τα μικρολαϊκά στρώματα, νυχθημερόν βομβαρδίζει μέσα από τα προσκείμενα σε αυτούς και ελεγχόμενα από το μεγάλο κεφάλαιο ΜΜΕ, την αλματώδη αύξηση του τουρισμού, ότι αυτός αποτελεί την βαριά βιομηχανία της χώρας, προσφέρει εργασία για εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους, αποτελεί την κορωνίδα της οικονομίας και την ατμομηχανή για την ανάπτυξη, έχει συμβάλει τα μέγιστα στην μείωση της ανεργίας αλλά και την αύξηση του ΑΕΠ συμβάλει με το τουριστικό (ταξιδιωτικό) συνάλλαγμα στην ανοδική πορεία της οικονομίας αφού αυτό επιδρά θετικά στο ισοζύγιο πληρωμών της χώρας συμβάλλοντας στην μείωση του ελλείμματος των τρεχουσών συναλλαγών. Ότι ο τουριστικός κλάδος έχει αγγίξει το 20% του ΑΕΠ και οι επενδύσεις στον κλάδο αυτό για το 2017 ανήλθαν στο 17% των συνολικών επενδύσεων που έγιναν στην χώρα μας…

Είναι ακριβές ότι την τελευταία 5ετία η τουριστική κίνηση εξαιτίας των εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου αλλά και τα σοβαρά προβλήματα σε Τουρκία, Αίγυπτο, Ισραήλ κ.λπ σε συνδυασμό με την τεράστια εσωτερική υποτίμηση που συντελέστηκε στην χώρα είναι οι βασικές αιτίες αυτής της εκρηκτικής ανόδου στο ελληνικό τουριστικό προϊόν και την εντυπωσιακή άνοδο του τουρισμού στην χώρα μας με αποτέλεσμα τα ρεκόρ στην εισερχόμενη τουριστική (ταξιδιωτική) κίνηση να διαδέχονται το ένα μετά το άλλο…..

Ταυτόχρονα ο κλάδος του τουρισμού, κυρίως οι μεγαλοξενοδόχοι, οι Tour Operators, οι πολυεθνικές της κρουαζιέρας ερίζουν και διαρκώς ανεβάζουν τον πήχη των αξιώσεών τους για νέα προνόμια στην επιχειρηματική τους δράση έτσι ώστε από την μια να επεκτείνουν την επιχειρηματική τους εμβέλεια και ταυτόχρονα να αυξήσουν ακόμη πιο πολύ την κερδοφορία τους

Μέσα στην οικονομική κρίση της τελευταίας 10ετίας πολυεθνικά επιχειρηματικά σχήματα, όμιλοι μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων διαθέτοντες σημαντική ρευστότητα, πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό, έστρεψαν την προσοχή τους στην χώρα μας που οι τιμές κατήλθαν σε ιστορικά χαμηλά τόσο στην περιοχή της Αττικής αλλά και σε νησιά που έχουν σημαντικές προοπτικές για περαιτέρω τουριστική ανάπτυξη και ως σύγχρονοι γύπες άρπαξαν και εξακολουθούν να παίρνουν σε εξευτελιστικές τιμές ακίνητα, ξενοδοχεία και άλλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τουρισμό και με τον τρόπο αυτό περιόρισαν σημαντικά το εγχώριο κεφάλαιο αλλάζοντας τους όρους του παιχνιδιού και επιβάλλοντας νέους κανόνες σε μια χώρα που η κυβέρνηση έχει βγάλει σε πλειστηριασμό και ξεπούλημα όλα τα ακίνητα φιλέτα του ελληνικού δημοσίου και με εξευτελιστικό τίμημα το ξένο κεφάλαιο κάνει την τελική εφόρμηση για να ελέγξει, να καταλάβει ότι έχει απομείνει απούλητο και με όρους επιχειρηματικής ασυδοσίας να κερδοφορήσει σε βάρος της χώρας, του λαού και των εργαζομένων.

Ποιοι ωφελούνται και καρπώνονται τα κέρδη από την αύξηση του τουρισμού;

Τα στοιχεία που παραθέτουμε παρακάτω επιβεβαιώνουν τα όσα εισαγωγικά προαναφέραμε.

Εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση στην Ελλάδα

2010 15007493 2014 22033500

2011 16427246 2015 23599500

2012 15517600 2016 24799700

2013 17919600 2017 27194000

Για το 2018 η εκτίμηση είναι ότι ο αριθμός αυτός θα αγγίξει ή και θα ξεπεράσει τα 30 εκατομμύρια ταξιδιώτες…

Το 2017 οι ταξιδιωτικές εισπράξεις διαμορφώθηκαν στα 14.596 εκατομμύρια ευρώ παρουσιάζοντας αύξηση σε σύγκριση με το 2016 κατά 10,5%. Τόσο οι αφίξεις όσο και οι εισπράξεις αποτελούν νέα ιστορικά υψηλά για τον ελληνικό τουρισμό.

Από πλευράς χωρών προέλευσης τα σκήπτρα έχει η Γερμανία με 3706 χιλιάδες ταξιδιώτες και ακολουθεί το Ηνωμένο Βασίλειο με 3002 χιλιάδες ταξιδιώτες. Την μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση μεταξύ 2016 και 2017 είχαν κατά σειρά η Γερμανία με 18,1%, οι ΗΠΑ κατά 11,1% και ακολουθεί η Γαλλία με 8,1%.

Στο τέλος του 2016 ο αριθμός των ξενοδοχειακών μονάδων στην χώρα άγγιξε τις 10.000 με συνολική δυναμικότητα 802.000 κλινών.

Επίσης παρατηρείται στον ξενοδοχειακό κλάδο (είναι ένα στοιχείο που φανερώνει την συγκέντρωση) ότι ο ρυθμός της αύξησης των δωματίων είναι μεγαλύτερος από τον ρυθμό αύξησης των ξενοδοχειακών μονάδων.

Σε αυτό το πλαίσιο την τελευταία 10ετία οι ξενοδοχειακές μονάδες έχουν αυξηθεί κατά 5,7% και τα δωμάτια κατά 10,6%. Αυτή η τάση επιβεβαιώνεται εάν κανείς συγκρίνει τα στοιχεία της τελευταίας 15ετίας 2000 – 2016, οι ξενοδοχειακές μονάδες αυξήθηκαν κατά 22,6% και τα δωμάτια κατά 31,7%.

Επίσης χαρακτηριστικό στοιχείο της συγκέντρωσης στον ίδιο κλάδο αποτελεί η εντυπωσιακή αύξηση των ξενοδοχείων 5 αστέρων που στην πλειοψηφία είναι μεγάλες μονάδες.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι αυτές έχουν 4πλασιαστεί και παράλληλα έχουν αυξήσει το μερίδιο στο συνολικό ξενοδοχειακό δυναμικό από 1% το 2000 σε 4,6% το 2016.

Την ίδια περίοδο οι μονάδες «4 αστέρων» αυξήθηκαν 50% και αυτή των «3 αστέρων» κατά 37%.

Αντίστοιχα το μερίδιό τους αυξήθηκε για τα «4 αστέρων» από 10% το 2000 σε 14,5% το 2016 και για τα «3 αστέρων» από 18,6% το 2000 σε 25,4% το 2016.

Αντίστροφα η κατηγορία των ξενοδοχείων «2 αστέρων» μειώθηκε κατά 18% και 30% αντίστοιχα και ταυτόχρονα μειώθηκε και το μερίδιό τους.

Σχετικά με το μέγεθος των ξενοδοχειακών μονάδων από τα επίσημα στοιχεία προκύπτουν τα εξής:

Τα ξενοδοχεία με περισσότερα από 100 δωμάτια το 31,7% είναι 5*, το 63,3% είναι 3* και 4* και μόνο το 5% είναι 1* και 2*

Οι πανηγυρικοί τόνοι της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ για την άνοδο του τουρισμού στην χώρα μας σε συνδυασμό με το υποκριτικό στόρυ ότι δήθεν τα κέρδη από τον τουρισμό διαχέονται σε ένα ευρύ και μεγάλο φάσμα μέσα στο οποίο περιλαμβάνονται και οι εργαζόμενοι, συνιστά ένα επικοινωνιακό τέχνασμα το οποίο ουδεμία σχέση έχει με την σκληρή πραγματικότητα που βιώνουν οι εργαζόμενοι στον κλάδο του τουρισμού.

Και όχι μόνο αυτό.

Οι κυβερνητικές αντιλαϊκές και μνημονιακές πολιτικές όλων των τελευταίων χρόνων κατέστησαν απαγορευτικές για την πλειοψηφία του λαού τις καλοκαιρινές διακοπές, την ανάγκη για ξεκούραση και ανάπαυλα αφού οι τιμές των ξενοδοχειακών μονάδων, οι αντίστοιχες των ακτοπλοϊκών πλοίων και το κόστος διαμονής είναι πλέον πολυτέλεια για την λαϊκή οικογένεια αφού αδυνατεί να ανταποκριθεί στις αυξημένες δαπάνες.

Από την πλευρά της η αρμόδια Υπουργός στον τουρισμό δηλώνει με περίσσιο φαρισαϊσμό και προκλητικότητα: «Η κυβέρνηση αυτό που μπορεί να κάνει είναι να νομοθετεί, να ελέγχει και να δημιουργεί εκείνες τις προϋποθέσεις που οι ιδιώτες θα κάνουν τις εμπορικές τους συμφωνίες. Εμείς βεβαίως δίνουμε κατευθύνσεις, μιλάμε με όλους και για την ποσότητα του φαγητού και για το τοπικό πρωϊνό και για να έχουμε συλλογικές συμβάσεις στον εργασιακό χώρο…. και να είναι οι τιμές λογικές …. Αλλά ξέρετε δεν μπορούμε να τους επιβάλλουμε πώς θα κάνουν τις ιδιωτικές τους συμφωνίες»…. Εξάλλου κατά την ίδια και οι ξενοδόχοι έχουν τον δικό τους αντίλογο: Δουλεύουμε κάποιους μήνες, έχουμε συγκεκριμένες τιμές και παίζουμε και εμείς με τις τιμές της αγοράς»!!!…. «Αυτή είναι η απάντηση τους δεν μπορώ να τους υποχρεώσω να ρίξουν τις τιμές τους»…!

Όπως θα δούμε πιο κάτω η κυβέρνηση όχι μόνο δεν νοιάζεται στο ελάχιστο να προστατεύσει τα δικαιώματα των εργαζομένων αλλά αντίθετα με την πολιτική της στηρίζει και ενθαρρύνει τους επιχειρηματίες του τουρισμού και τους μεγαλοξενοδόχους στην προσπάθειά τους τσακίσουν και να συντρίψουν ότι από τα δικαιώματα των εργαζομένων έχει μείνει όρθιο…

Ο θρίαμβος της ευελιξίας στις μορφές εργασίας και η συντριβή των εργατικών δικαιωμάτων

Πέρα από τις τυμπανοκρουσίες, τους πανηγυρισμούς για την αύξηση της τουριστικής κίνησης και τις κάλπικες υποσχέσεις για διάχυση των κερδών που δήθεν οδηγούν στην βελτίωση των όρων και των συνθηκών εργασίας, η πραγματικότητα απέχει έτη φωτός από τα όσα διακηρύσσουν η κυβέρνηση και τα υπόλοιπα αστικά κόμματα που είναι προσηλωμένα στο δόγμα της ανταγωνιστικότητας και της κερδοφορίας του κεφαλαίου

Παρά τους ιλιγγιώδεις τζίρους και τα κέρδη για το κεφάλαιο στον τουρισμό, οι συνθήκες δουλειάς έχουν επιδεινωθεί δραματικά και μάλιστα στο κομμάτι αυτό των εργαζομένων εφαρμόζονται οι πιο πρωτότυπες, απάνθρωπες και αντεργατικές πρακτικές από το κεφάλαιο με την κυβέρνηση και τους μηχανισμούς της να επιλέγουν την σιωπή και τελικά να στηρίζουν την επιθετικότητα του κεφαλαίου στην αποδιάρθρωση των εργατικών δικαιωμάτων.

Σύμφωνα με αποκαλυπτική έρευνα και ρεπορτάζ της εφημερίδας «Ριζοσπάστης» προκύπτει ότι όχι μία, ούτε δύο αλλά 14 μορφές ελαστικής εργασίας καταγράφονται στον κλάδο του τουρισμού!!!

Αυτή η πελώρια ευελιξία δεν προέρχεται από τις «ιδιομορφίες του κλάδου» όπως ισχυρίζεται η εργοδοσία και τα αστικά τους κόμματα αλλά αντίθετα από τις διαδοχικές προσαρμογές του εργατικού δυναμικού στον στόχο της ανταγωνιστικότητας του κλάδου.

Πάνω σε αυτή την άγρια εκμετάλλευση στηρίζεται το «θαύμα του τουρισμού» που σύσσωμο το αστικό πολιτικό σύστημα διαφημίζει και προβάλει….

Όλα τα ‘χει ο μπαχτσές…

Παραθέτουμε τις μορφές εργασίας που καταγράφονται στον τουριστικό κλάδο:

Εποχική εργασία. Το 80% των εργαζομένων του κλάδου εργάζεται μέχρι έξι (το πολύ εφτά) μήνες το χρόνο, κατά τη θερινή περίοδο, όσο οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον Τουρισμό (ή εξαιτίας του) είναι ανοιχτές. Με εισόδημα που συνήθως δεν ξεπερνά τις 5.000 ευρώ, οι εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι πρέπει να ζήσουν για 12 μήνες.

Σύμβαση μιας μέρας (εξτρά). Πρόσληψη και απόλυση γίνεται μέσα στο 24ωρο! Ο εργαζόμενος δεν γνωρίζει πότε, πού και με ποια συχνότητα θα εργαστεί, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να προγραμματίσει τη ζωή του, να μην ξέρει τι εισόδημα θα έχει για την οικογένειά του. Αν ασθενήσει, μένει χωρίς μεροκάματο. Η γυναίκα εργαζόμενη που απασχολείται με τέτοιες συμβάσεις δεν έχει καμιά προστασία στη μητρότητα. Η εντατικοποίηση είναι κανόνας, αφού σπάνια τηρούνται το 8ωρο και τα διαλείμματα.

Συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Συνήθως δεν ξεπερνούν το 6μηνο. Οι επιχειρήσεις του κλάδου που λειτουργούν όλο το χρόνο, τις αξιοποιούν για να αποφύγουν αποζημιώσεις απόλυσης, για να μην αποκτά ο εργαζόμενος μια σειρά εργασιακά δικαιώματα.

Μερική απασχόληση. Πρόκειται για απασχόληση με ημερήσιο ωράριο μικρότερο του 8ώρου (συνήθως 4ωρο). Η διάδοση τέτοιας μορφής δουλειάς στον Επισιτισμό είναι πολύ μεγάλη, αφού οι εργοδότες την αξιοποιούν για να αποφεύγουν τις ασφαλιστικές εισφορές πλήρους ωραρίου, ενώ στην πραγματικότητα οι εργαζόμενοι δουλεύουν πάνω από 8 ώρες τη μέρα.

Διαλείπουσα εργασία. Είναι μορφή εργασίας με λιγότερες από πέντε μέρες τη βδομάδα, για ορισμένο ή αόριστο χρόνο. Μπορεί να προβλέπει πλήρες ή μειωμένο ωράριο. Αξιοποιείται σε μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, με ελάχιστη υποχρέωση του εργοδότη να απασχολεί τον εργαζόμενο μια συνήθως μέρα τη βδομάδα, ή και το μήνα.

Εκ περιτροπής εργασία. Κι εδώ πρόκειται για μορφή εργασίας με λιγότερες από πέντε μέρες τη βδομάδα, με τη διαφορά ότι μπορεί να καθιερωθεί με μονόπλευρη απόφαση του εργοδότη, με το επιχείρημα της μείωσης της οικονομικής δραστηριότητας της επιχείρησης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πώς την αξιοποιούν είναι το Καζίνο της Πάρνηθας, όπου τα τελευταία πέντε χρόνια η διεύθυνση την επιβάλλει μονομερώς, με τη δικαιολογία της μείωσης των κερδών.

Συνδυασμός μερικής απασχόλησης και εκ περιτροπής εργασίας. Πρόκειται για καθημερινή απασχόληση, για μερικές μέρες με λιγότερες ώρες και τις υπόλοιπες με πλήρες ωράριο.

Δανεισμός εργαζομένων. Στις περιπτώσεις αυτές, ένας εργαζόμενος που έχει προσληφθεί για να παρέχει τις υπηρεσίες του σε συγκεκριμένο εργοδότη, υπάγεται για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα στη δικαιοδοσία ενός άλλου εργοδότη, ο οποίος καθορίζει τον τόπο, το χρόνο και τον τρόπο παροχής της εργασίας του.

Δανεισμός προσωπικού μέσω «πρακτορείων απασχόλησης». Διάφορα «πρακτορεία» προσλαμβάνουν για λογαριασμό τους προσωπικό και το παραχωρούν έναντι αμοιβής για ορισμένο χρονικό διάστημα σε άλλες επιχειρήσεις, προκειμένου να καλύψουν προσωρινές ανάγκες τους. Ετσι, ο έμμεσος εργοδότης απαλλάσσεται από υποχρεώσεις που απορρέουν από τη νομοθεσία.

Απασχόληση προσωπικού εργολαβικής επιχείρησης. Στην απασχόληση προσωπικού εργολαβικής επιχείρησης, ένα ξενοδοχείο αναθέτει – υπό μορφή εργολαβίας – μέρος της λειτουργίας του σε εργολαβική εταιρεία, η οποία παρέχει τις σχετικές υπηρεσίες σε προσωρινή ή μόνιμη βάση, με δικό της προσωπικό. Ετσι, εργοδότης θεωρείται η εργολαβική επιχείρηση και υπάρχει «επινοικίαση» υπηρεσιών που προσφέρονται από αυτήν. Συνήθως εργαζόμενοι με τέτοια σχέση εργασίας δεν αμείβονται ποτέ με βάση τη Συλλογική Σύμβαση, δεν ισχύουν οι όροι εργασίας των συναδέλφων τους που κάνουν την ίδια δουλειά στην ίδια επιχείρηση.

Διαθεσιμότητα εργαζομένων. Αξιοποιείται κι εδώ από επιχειρήσεις με τη δικαιολογία του περιορισμού της δραστηριότητάς τους, θέτοντας σε διαθεσιμότητα τους εργαζόμενους μέχρι και τρεις μήνες το χρόνο.

Μαθητεία μέσω του ΟΑΕΔ. Αφορά μαθητές των ΕΠΑΣ που πραγματοποιούν την πρακτική τους άσκηση σε επιχειρήσεις και αμείβονται με το 75% του κατώτατου ημερομισθίου που ορίζει η Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΕΓΣΣΕ). Ο εργοδότης επιδοτείται με 11 ευρώ τη μέρα για κάθε εργαζόμενο.

Πρακτική άσκηση μέσω Δημόσιων ή Ιδιωτικών ΙΕΚ. Πρόκειται για εξάμηνη πρακτική άσκηση σε χώρους εργασίας, διάρκειας 960 ωρών, χωρίς να προβλέπεται καμιά αμοιβή. Ασφάλιση γίνεται στο ΙΚΑ μόνο για την περίπτωση ατυχήματος στους χώρους εργασίας, κατά τη διάρκεια πραγματοποίησης της πρακτικής άσκησης.

Προγράμματα κατάρτισης ανέργων με επιταγή Voucher. Ιδιωτικά ΚΕΚ αναλαμβάνουν τη θεωρητική κατάρτιση εργαζομένων και μετά τους στέλνουν για πρακτική άσκηση σε επιχειρήσεις. Πρόκειται για 4μηνα προγράμματα επιδοτούμενα από την ΕΕ, στα οποία ο εργαζόμενος μπορεί να πάρει ένα ποσό 400 ευρώ το μήνα, συνήθως πολλούς μήνες μετά το τέλος της άσκησης.

Να προσθέσουμε στο κατατοπιστικό αυτό ρεπορτάζ της εφημερίδας ότι σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία του ΣΕΤΕ (Σύνδεσμος ελληνικών τουριστικών επιχειρήσεων) για την απασχόληση προκύπτει πως την περίοδο 1987 -2016:

  • Η πλήρης απασχόληση αυξήθηκε κατά 80,5% από 155,2 χιλιάδες απασχολούμενους σε 230,2 χιλιάδες το 2016.

  • Η μερική απασχόληση αυξήθηκε κατά 1.095,4%!!! Από 5,1 χιλιάδες το 1987 σε 61,0 χιλιάδες το 2016.

Μάλιστα ο ΣΕΤΕ σημειώνει ότι «στα χρόνια της κρίσης (μετά το 2008) οι εργαζόμενοι με μερική απασχόληση στον τουρισμό παρουσιάζουν σταθερά ανοδική πορεία που είναι έντονη το 2014 (+31,1%), το 2015 (+21%) και το 2016 (+13,9%)».

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων της Αθήνας με πάνω από 500 δωμάτια όπου απασχολούνται περίπου 700 εργαζόμενοι από τους οποίους το 50% είναι με ελαστικές – ευέλικτες μορφές απασχόλησης.


Το ΜΕΡΟΣ Β θα δημοσιευθεί στις 08-08-18.