12.3 C
Athens
Πέμπτη, 2 Φεβρουαρίου, 2023

Η εργατική τάξη απ΄τον Καιάδα στην ανάταξη

Πρόσφατα

Του ΑΝ. ΤΑΡΠΑΓΚΟΥ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΗΤΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΝΙΚΗ

Μπορεί η κρίση υπερσυσσώρευσης του κεφαλαίου και οι συνακόλουθες μνημονιακές πολιτικές να έχουν επιφέρει ισχυρά πλήγματα στο σύνολο της μισθωτής εργασίας και στα αυτοαπασχολούμενα μικροαστικά στρώματα, εντούτοις όμως αυτά τα πλήγματα έχουν σταθεί συντριπτικά και καθοριστικά για την εργατική τάξη του ιδιωτικού τομέα της καπιταλιστικής οικονομίας. Αν για το σύνολο αυτών των λαϊκών στρωμάτων ήταν κοινή η μείωση των μισθών και των συντάξεων, των ασφαλιστικών δικαιωμάτων και η επιβολή των φορολογικών επιβαρύνσεων στο εισόδημα και στις κατοικίες, για τον εργαζόμενο κόσμο της ιδιωτικής οικονομίας, οι μεταλλάξεις που επιβλήθηκαν υπήρξαν κατά πολύ δυσμενέστερες :

 

1) Η έκλυση της μαζικής ανεργίας του 28% που αφορά κυρίως την εργατική τάξη του ιδιωτικού τομέα με την εκκαθάριση εκατοντάδων επιχειρηματικών μονάδων.

2) Η κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων και η δίχως προηγούμενο αποψίλωση των εργατικών αποδοχών.

3) Η ουσιαστική διάλυση και αυτού ακόμη του ισχνού συνδικαλιστικού ιστού που είχε απομείνει από την μακρόχρονη κυριαρχία του εργοδοτικού και κυβερνητικού συνδικαλισμού.

4) Η πλήρης ελαστικοποίηση των μορφών απασχόλησης με την επιβολή σε ένα μεγάλο μέρος της παραγωγής της μερικής και προσωρινής εργασίας.

Σήμερα μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι η εργατική τάξη της καπιταλιστικής παραγωγής (άνεργοι και ενεργοί εργαζόμενοι) βιώνει την συντριβή της κάθε μορφής υποκειμενικότητάς της ως τάξης, ενώ στον ευρύτερο δημόσιο τομέα μπορούν ακόμη να λειτουργούν οι στοιχειώδεις συνδικαλιστικές ελευθερίες, οι συμβατικοί εργατικοί μισθοί, και μια ορισμένη σταθερότητα απασχόλησης, που ωστόσο έχει αρχίσει να κλονίζεται και αυτή. Σε κάθε περίπτωση ο εργαζόμενος κόσμος του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα πραγματοποίησαν στην πρώτη διετία της μνημονιακής εποχής (2010 – 12), μια μακρά σειρά πανελλαδικών απεργιακών κινητοποιήσεων, που παρά ταύτα δεν κατόρθωσαν να επιτύχουν την αναγκαία αποτελεσματικότητά τους. Έτσι, με την συνεχιζόμενη αύξηση του εφεδρικού στρατού των ανέργων, τον κατακερματισμό των καθεστώτων απασχόλησης, την μείωση των εργατικών εισοδημάτων και την κατάργηση των συλλογικών ρυθμίσεων, επήλθε η σχετική υποχώρηση του αντιμνημονιακού πανεργατικού κινήματος (2012 – 14), εντούτοις όμως με μια πολυσήμαντη πολιτική συνέπεια : Η εργατική τάξη «πήρε την εκδίκησή της» από την κοινωνική ήττα που υφίστατο, με την μαζική πολιτική υπερψήφιση της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, πράγμα που αποτέλεσε το πολιτικό αντιστάθμισμα της συνδικαλιστικής υποχώρησης.

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΩΝ

Πώς εξελίσσονται άρα τα πράγματα στο επίπεδο της κοινωνικής κατάστασης της εργατικής τάξης σήμερα, όπου ναι μεν συνεχίζουν να ασκούνται οι πολιτικές των μνημονίων, αλλά και παράλληλα προβάλλει στο προσκήνιο η προσέγγιση της πολιτικής διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ ; Προφανώς στη σημερινή συγκυρία οποιοσδήποτε κοινωνικός αγώνας της μισθωτής εργασίας (κλείσιμο εργοστασίων, απολύσεις στις δημόσιες υπηρεσίες κλπ.), για να μπορέσει να έχει αποτελεσματικότητα χρειάζεται να αγκαλιάζει ένα ευρύτατο σύνολο συνδικαλιστικών υποκειμένων, να προσλαμβάνει γενικευμένα χαρακτηριστικά, και κυρίως να επικεντρώνεται στο κυρίαρχο πολιτικό αίτημα των λαϊκών δυνάμεων του κινήματος, αυτό της ανατροπής – απομάκρυνσης της μνημονιακής συγκυβέρνησης, στο βαθμό που όπως έχει αποδειχθεί καμία επιμέρους κινητοποίηση με κανένα επιμέρους αίτημα δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική.

Φαίνεται ότι την ήττα της εργατικής τάξης στο κοινωνικό επίπεδο διαδέχεται η προοπτική της νίκης στο πολιτικό επίπεδο. Βέβαια αυτή η δυνητική πολιτική νίκη μπορεί να γίνει πολύ πιο αποτελεσματική και ελπιδοφόρα αν η εκλογική επικράτηση του ΣΥΡΙΖΑ συνοδεύεται από την προβολή στο προσκήνιο ενός γενικευμένου απεργιακού κινήματος στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα της οικονομίας, πράγμα ωστόσο δυσχερέστατο λόγω του επικρατούντος «κοινωνικού φασισμού» στην παραγωγή και της επικρατούσας «ημι-δικτατορίας» στο πολιτικό επίπεδο. Η πολιτική νίκη της μισθωτής εργασίας, μέσα στις συνθήκες οικονομικού ολέθρου που έχουν σωρευθεί την τελευταία πενταετία της καπιταλιστικής κρίσης, είναι σε θέση να ανοίξει τον δρόμο για την συνολική ανάταξη της εργατικής τάξης, έτσι ώστε να μπορεί να διαδραματίσει τον καθοριστικό κοινωνικό και πολιτικό της ρόλο.

Από αυτή την άποψη σε ένα πρώτο επίπεδο εκείνο που μπορεί να αναμένεται από μια αριστερή κυβέρνηση είναι :

α) Η αποκατάσταση της λειτουργίας των συλλογικών διαπραγματεύσεων και συμβάσεων.

β) Η συγκράτηση των εργατικών μισθών και συντάξεων από την συνεχή πτωτική τους πορεία.

γ) Η προστασία των δικαιωμάτων της συνδικαλιστικής οργάνωσης, συγκεντρώσεων και διαμαρτυρίας.

δ) Η κατάργηση της αστυνομικής καταστολής των εργατικών κινητοποιήσεων, της δικαστικής τους κήρυξης ως παράνομων και καταχρηστικών, της διαδικασίας πολιτικής επιστράτευσης των απεργών.

ε) Η συστηματική λειτουργία των ελεγκτικών μηχανισμών τήρησης των βασικών προβλέψεων της εργατικής νομοθεσίας.

ΜΙΑ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΑΞΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΑΤΑΞΗΣ

Αυτά τα μέτρα ανακοπής της πορείας προς τον καιάδα και στοιχειώδους αποκατάστασης των θεμελιωδών εργατικών ελευθεριών, στα σίγουρα δεν επιλύουν ευθέως το κοινωνικό ζήτημα της μισθωτής εργασίας, ωστόσο όμως δημιουργούν σαφείς όρους για την αντιστροφή της πορείας των πραγμάτων προς μια ορισμένη ανάταξη της κοινωνικής υποκειμενοποίησης της εργατικής τάξης. Αν μια τέτοια πολιτική εξέλιξη αντιπροσωπεύει την υπέρβαση ενός βασικού σκοπέλου, ένα ακόμη μεγαλύτερο εμπόδιο ορθώνεται μπροστά στην εργαζόμενη κοινωνία, ακόμη μεγαλύτερης δυσκολίας, που η επίδρασή του θα είναι καταλυτική, ακόμη και με την Αριστερά στο τιμόνι της πολιτικής διακυβέρνησης : Αυτό της αποτελεσματικής αντιμετώπισης της υπερμεγέθους ανεργίας.

Όσο αυτή θα παραμένει σε υψηλά επίπεδα, η άσκηση των εργατικών δικαιωμάτων των ενεργών εργαζομένων θα παραμένει εύθραυστη και επισφαλής, γιατί η συνδικαλιστική πυκνότητα είναι αντιστρόφως ανάλογη του ποσοστού της ανεργίας. Στην πρώτη περίοδο της μεταπολίτευσης, και παρά την ισχύ του απεργοκτόνου συνδικαλιστικού νόμου 330/1976, και της αντιλαϊκής κυβέρνησης της δεξιάς, με ένα σημαντικά χαμηλό ποσοστό ανεργίας τριβής του 3%-4%, είχε αναπτυχθεί το ριζοσπαστικό ιστορικό κίνημα των εργοστασιακών σωματείων. Κατά συνέπεια, μπορεί αυτά τα άμεσα μέτρα αποκατάστασης των εργατικών ελευθεριών να είναι αναγκαία ως προϋποθέσεις ανάταξης του κινήματος της εργατικής τάξης, ωστόσο κυρίαρχο παραμένει το πολιτικό ζήτημα των ρηξικέλευθων και αποτελεσματικών μέτρων αντιμετώπισης της μαζικής ανεργίας. Κι’ εδώ πρόκειται για την μητέρα όλων των κοινωνικών μαχών, που μπορεί να δοθεί από την αριστερή διακυβέρνηση από κοινού με τις ανασυντασσόμενες και ενεργοποιούμενες δυνάμεις της εργατικής τάξης, για την δρομολόγηση μιας εντατικής αναπτυξιακής οικονομικής διαδικασίας με κυρίαρχο το ρόλο των εργαζομένων και των αριστερών πολιτικών εκπροσωπήσεων.

Παρόμοια Άρθρα

Παρατάξεις