7.6 C
Athens
Παρασκευή, 3 Φεβρουαρίου, 2023

Ορισμένα συμπεράσματα απο τους εργατικούς αγώνες και το κίνημα των πλατειών

Πρόσφατα

Του Δημήτρη Στρατούλη

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ

Οι εργατικοί αγώνες του τελευταίου εξαμήνου σφραγίστηκαν από τις πανεργατικές πανελλαδικές απεργίες με αποκορύφωμα την 48ωρη απεργία στις 28/29 Ιούνη κατά την διάρκεια της συζήτησης και τελικά της έγκρισης από την κυβερνητική κοινοβουλευτική πλειοψηφία του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού προγράμματος και του εφαρμοστικού του νόμου.

 

Τα ποιοτικά χαρακτηριστικά αυτής της κινητοποίησης ήταν η συμμετοχή σ’ αυτή κι άλλων μικρομεσαίων κοινωνικών στρωμάτων, νέων κοινωνικών κινημάτων (δεν πληρώνω, ενάντια στο χρέος κλπ), η πολιτικοποίηση των συνθημάτων και των αιτημάτων που είχαν καθαρά αντικυβερνητική και αντιτροϊκανή κατεύθυνση και η συνεύρεση μεγάλου τμήματος του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος με το κίνημα των «αγανακτισμένων» πολιτών στις πλατείες.

Η αντιμετώπιση αυτής της κινητοποίησης από την κυβέρνηση με βίαιη και βάρβαρη αστυνομική καταστολή αποτελεί ένδειξη όχι δύναμης αλλά πλήρους αδυναμίας της και χρεοκοπίας των πολιτικών της.

Ταυτόχρονα μέσα από την πανεργατική κινητοποίηση αναδείχτηκαν και οι χρόνιες υποκειμενικές αδυναμίες του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος που του τρώνε από μέσα «σαν σαράκι» τα σωθικά του (κυβερνητικός, εργοδοτικός ή κομματικοσεχταριστικός συνδικαλισμός, απομάκρυνση γραφειοκρατικών ηγεσιών από την εργατική βάση) και που εντείνουν τα φαινόμενα αναξιοπιστίας και αναποτελεσματικότητας των ηγετικών ομάδων του. Γι’ αυτό και η σημερινή κρίση εκπροσώπησης περιλαμβάνει εκτός από τα κόμματα και τα συνδικάτα. Αυτός ήταν κι ένας από τους βασικούς λόγους που οι κινητοποιήσεις των πλατειών είχαν αυτόνομα και αδιαμεσολάβητα χαρακτηριστικά.

Η συμμετοχή των εργαζομένων στην κορυφαία αυτή πανεργατική κινητοποίηση και στις απεργιακές συγκεντρώσεις ήταν μεγάλη, αλλά αναντίστοιχη με την ένταση της επίθεσης την οποία δέχονται. Υπήρξε μία κόπωση και οικονομική εξάντληση των εργαζομένων από τις απεργιακές μάχες του προηγούμενου 13μηνου και μια περιρρέουσα απογοήτευση, επειδή δεν μπόρεσαν να ανακόψουν τις αντεργατικές πολιτικές της τρόικας, της κυβέρνησης και του κεφαλαίου.

ΓΙΑ ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΩΝ ΠΛΑΤΕΙΩΝ

Το κίνημα των «αγανακτισμένων» πολιτών με συγκεντρώσεις από τις 25 Μαΐου και για πάνω από ενάμιση μήνα μέχρι σήμερα δεν προήλθε από παρθενογένεση, αλλά ως «ώριμο τέκνο της ανάγκης» και ως συνέχεια των μεγάλων πανεργατικών κινητοποιήσεων της τελευταίας χρονιάς, της εξάπλωσης του κινήματος δεν πληρώνω, της παλλαϊκής αντίστασης στην Κερατέα. Επίσης ήταν σε μεγάλο βαθμό έμμεσο αποτέλεσμα της επίμονης δράσης και της καμπάνιας όλων των δυνάμεων της Αριστεράς ενάντια στις πολιτικές της κυβέρνησης της τρόικας και του κεφαλαίου. Οι αγανακτισμένοι, δεν έπεσαν από τον ουρανό, αλλά αγανάκτησαν από τις συνέπειες στους ίδιας των βάρβαρων και κατεδαφιστικών κυβερνητικών πολιτικών.

Αυτό το κίνημα βρήκε έγκαιρα την κόκκινη κλωστή που το συνέδεσε με τις μεγάλες στιγμές του μαζικού λαϊκού κινήματος στη χώρα μας αλλά και με τις λαϊκές κινητοποιήσεις ή εξεγέρσεις που προηγήθηκαν στην Τυνησία και στις πλατείες Ταχρίρ Καϊρου, Ντελ Σολ της Μαδρίτης και άλλων πόλεων της Ισπανίας.

Το κίνημα αυτό κατάφερε να κατεβάσει μεγάλα τμήματα του λαού στους δρόμους, είχε λαϊκότητα στη σύνθεση και στα αιτήματα του, είχε ειρηνικό χαρακτήρα, νίκησε το φόβο, προκάλεσε τρόμο στην τρόικα και την κυβέρνηση, την οποία και έφερε για πολλές ώρες σε κατάσταση παραίτησης ή και κατάρρευσης. Σιγά – σιγά ξεπέρασε αρκετές από τις αρχικές αντιφάσεις και αδυναμίες του και άρχισε να πολιτικοποιείται και να ριζοσπαστικοποιείται. Διατήρησε τον κομματικά ακηδεμόνευτο χαρακτήρα του, αλλά υιοθέτησε σταδιακά καθαρά αντιμνημονιακά και αντικυβερνητικά αιτήματα, όπως να φύγει η τρόικα και η κυβέρνηση, να μην πληρωθεί το δημόσιο χρέος, να εθνικοποιηθούν οι τράπεζες κλπ. Είναι πολύ σημαντικό ότι από τις πρώτες ημέρες υιοθετήθηκε σ’ όλες τις πλατείες το σύνθημα «δεν χρωστάμε, δεν πουλάμε, δεν πληρώνουμε».

Το κίνημα των πλατειών από την πρώτη φάση απόστασης ή και αποδοκιμασίας των εργατικών συνδικάτων γρήγορα πέρασε στη φάση συντονισμού του με ένα μεγάλο μέρος τους, κυρίως πρωτοβάθμια σωματεία Εργατικά Κέντρα και Ομοσπονδίες. Με βασανιστικό τρόπο κατάφερε ως ένα βαθμό και συνδύασε τον πατριωτισμό (ελληνικές σημαίες), με το διεθνισμό (σημαίες άλλων χωρών, διοργάνωση πανευρωπαϊκών κινητοποιήσεων). Αξιοσημείωτα στοιχεία είναι οι σχέσεις αλληλεγγύης και τα φαινόμενα εθελοντισμού που αναπτύχθηκαν μέσα σ’ αυτό.

Καθοριστικό ρόλο σ’ αυτή τη ριζοσπαστική μετεξέλιξη αυτού του κινήματος έπαιξαν οι αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες του, δηλαδή οι καθημερινές λαϊκές συνελεύσεις, που δεν έθεταν μόνο το αίτημα της πραγματικής δημοκρατίας, αλλά και αποφάσιζαν για τις επόμενες δράσεις του.

Το κίνημα είχε και τα προβλήματα του, όπως οι διαφορετικές ταχύτητες πολιτικοποίησης στο Σύνταγμα των συμμετεχόντων στην πάνω και κάτω πλατεία, η έλλειψη αποτελεσματικής οργανωτικότητας και η μη κατανόηση της ανάγκης της περιφρούρησης όχι μόνο από την αστυνομική καταστολή αλλά και από προβοκάτσιες, που είχε ως συνέπεια να υπάρξει ένα κλικ απομαζικοποίησής του το κρίσιμο διήμερο 28 και 29 Ιούνη, όταν δινόταν η μάχη των μαχών.

Το κίνημα αυτό, παρά το ποσοτικά και ποιοτικά στοιχεία που το διαπερνούσαν, τελικά δεν μπόρεσε να νικήσει και η κυβέρνηση πέρασε από τη βουλή τις τροϊκανές πολιτικές της.

Παρότι όμως το εργατικό κίνημα και το κίνημα των πλατειών δεν πέτυχαν το στόχο τους, κατάφεραν με τους αγώνες τους να απονομιμοποιήσουν πλήρως στις συνειδήσεις της συντριπτικής πλειοψηφίας της κοινωνίας την κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου και τις πολιτικές της και προδιέγραψαν την αρχή του τέλους τους.

Η νίκη της κυβέρνησης ήταν «Πύρρειος». Θα δυσκολευτεί ακόμα περισσότερο να εφαρμόσει το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πρόγραμμα και όταν αρχίσει να το κάνει με περικοπές μισθών, συντάξεων, κεφαλικούς φόρους, απολύσεις και ξεπουλήματα της δημόσιας περιουσίας θα έχει και νέες και ίσως μεγαλύτερες και αποτελεσματικότερες κοινωνικές αντιδράσεις.

ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ;

Η ριζοσπαστική αριστερά σ΄ όλες τις εκδοχές της συνεισέφερε ουσιαστικά στην ανάπτυξη των εργατικών αγώνων είτε με τις πολιτικές καμπάνιες της είτε με την πίεση που ασκούσε μέσω του συντονισμού των πρωτοβάθμιων σωματείων αλλά και σ’ όλα τα επίπεδα του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος.

Ταυτόχρονα ένα μεγάλο μέρος της Αριστεράς συνεισέφερε τα μέγιστα στην πολιτικοποίηση του κινήματος των πλατειών, σεβόμενη την αυτονομία του, και ενίσχυσε μέσα από αυτό το κίνημα την αλληλεγγύη της (πχ οι συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ μεταξύ τους, αλλά και ο όλος ΣΥΡΙΖΑ με την ΑΝΤΑΡΣΥΑ και με άλλες δυνάμεις της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς). Σημαντική στιγμή ήταν η συγκρότηση και η παρουσία στις πλατείες και στους εργατικούς αγώνες της επιτροπής σωματείων, συνελεύσεων και κινημάτων «δεν χρωστάμε, δεν πληρώνουμε, δεν πουλάμε». Βεβαίως υπήρξαν από ορισμένες δυνάμεις της Αριστεράς είτε φαινόμενα επιμονής σε εισοδισμούς και σε καπελώματα είτε πρακτικές συνειδητής απόστασης και κριτικής στάσης μ’ αυτό το κίνημα (ΚΚΕ), αλλά αυτά τα φαινόμενα δεν ήταν ο κανόνας.

Αναμφίβολα όμως η πολυδιάσπαση της Αριστεράς και η μη προβολή απ’ αυτή μιας κοινής εναλλακτικής πολιτικής πρότασης συνέβαλαν σ’ ένα μεγάλο βαθμό στο να μη έχει ακόμα ανοιχτεί μια νικηφόρα προοπτική για το μαζικό λαϊκό και το εργατικό κίνημα της χώρας μας.

Στη νέα φάση των κοινωνικών και πολιτικών αγώνων η όλη Αριστερά έχει τις δυνατότητες να παίξει ηγεμονικό ρόλο, εάν ενισχύσει την συνεργασία και την κοινή δράση όλων των δυνάμεων της και εάν αναπροσανατολιστεί στη διαμόρφωση μιας κοινής πολιτικής εναλλακτικής λύσης με βασικούς άξονες την αποδέσμευση της χώρας μας από το μνημόνιο, την μη εφαρμογή του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού προγράμματος, την αντιμετώπιση του αυταρχικού κατήφορου της κυβέρνησης, την αποτροπή του ξεπουλήματος του δημόσιου πλούτου και τη διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του χρέους. Κοινός στόχος των δυνάμεων της Αριστεράς πρέπει να είναι να φύγει η κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου, να ηττηθεί ο δικομματισμός και οι πρόθυμοι σύμμαχοι του, ν’ αλλάξουν οι συσχετισμοί υπέρ της Αριστεράς και να συγκροτηθεί μια προοδευτική κυβέρνηση με την αποφασιστική συμμετοχή της που θα προωθήσει τους στόχους που αναφέρθηκαν στην προηγούμενη παράγραφο.

Η Αριστερά είτε θα μπει σε τέτοια ενωτική – επαναθεμελιωτική διαδικασία ή θα χαθεί κι αυτή μαζί με τις κατακτήσεις των εργαζομένων.

Το εργατικό κίνημα και το κίνημα των πλατειών μετά την αναγκαία ανασύνταξη και ανασυγκρότησή τους θα πρέπει να ετοιμαστούν για τη νέα φάση των αγώνων που θα ξεκινήσει στις αρχές του Σεπτέμβρη με αφετηρία την πανελλαδική συγκέντρωση του κινήματος των πλατειών στις 3 Σεπτεμβρίου στο Σύνταγμα και την κινητοποίηση συνδικάτων και κινημάτων κατά την έναρξη της ΔΕΘ στη Θεσσαλονίκη (10 Σεπτεμβρίου). Κεντρικός στόχος των αγώνων αυτής της περιόδου θα είναι να μην εφαρμοστούν στην πράξη το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα, οι εφαρμοστικοί του νόμοι και το νέο μνημόνιο και να πάρουμε πίσω όσα μας πήραν μετά τη ψήφιση του μνημονίου. Για τα ζητήματα αυτά θα πρέπει να σχεδιάσουμε και να αναπτύξουμε μεγάλες πολιτικές καμπάνιες.

Οι δυνάμεις της Ριζοσπαστικής Αριστεράς που δρουν στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα χωρίς να εγκαταλείπουν την παρέμβαση τους σε όλες τις κλίμακές του θα πρέπει να έχουν στόχο τη διακριτή παρουσία τους, ώστε να μην μπουν στο κάδρο της απαξίωσης των ηγεσιών του και να δώσουν βάρος στις Ομοσπονδίες, τα πρωτοβάθμια σωματεία και κυρίως στην εργατική βάση όπου συντελούνται ευκολότερα οι διαφοροποιήσεις του κόσμου του ΠΑΣΟΚ από την ηγεσία του αλλά και οι σχέσεις αλληλεγγύης του σύγκλισης των δυνάμεων της Αριστεράς. Μία τέτοια στροφή μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για αλλαγή συσχετισμών υπέρ των αγωνιστικών δυνάμεων και για την οικοδόμηση ενός νέου ταξικού εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος.

Σε κάθε περίπτωση επίσης θα πρέπει να μεταφέρουμε το κλίμα, τις δράσεις και τους στόχους των κεντρικών κινηματικών ή συνδικαλιστικών πρωτοβουλιών και της επιτροπής «δεν χρωστάμε, δεν πληρώνουμε, δεν πουλάμε» στις γειτονιές και στους χώρους εργασίας και σπουδών.

Ταυτόχρονα θα πρέπει να έχουμε τα απαραίτητα ανακλαστικά να ανταποκριθούμε στις όποιες ανάγκες για κινητοποιήσεις προκύψουν μέσα στο καλοκαίρι, όπως για παράδειγμα η επίσκεψη στη χώρα μας της Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ στις 17 Ιουλίου, η κατάθεση στη Βουλή νέου εφαρμοστικού νόμου μέχρι 15 Αυγούστου καθώς και του νέου μισθολογίου – πεινολογίου των δημοσίων υπαλλήλων κλπ.

Παράλληλα θα στηρίξουμε με όλους τους τρόπους πρωτοβουλίες για τη συγκέντρωση εκατοντάδων χιλιάδων υπογραφών πολιτών ενάντια στο μνημόνιο και το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα και για τη διαγραφή του χρέους.

Παρόμοια Άρθρα

Παρατάξεις